Klimaatbericht

Australische bosbranden en het klimaat

21 januari 2020

Hoewel er de laatste dagen sprake was van noodweer in sommige delen van Victoria en New South Wales, woeden de hevige bosbranden op veel plaatsen in het zuidoosten van Australië nog door. De komende dagen wordt het weer warmer en droger en kunnen wederom nieuwe bosbranden ontstaan.

Draagt klimaatverandering bij aan deze bosbranden?

Het is altijd moeilijk om één gebeurtenis direct te linken aan klimaatverandering.  Waarnemingen laten wel zien dat het aantal bosbranden in Australië de laatste jaren toeneemt en de branden dit jaar heviger zijn dan eerdere jaren. Het is echter nog niet duidelijk aan te geven in hoeverre hiervoor de mens verantwoordelijk is en in hoeverre natuurlijke variabiliteit de oorzaak is.  Wel geven klimaatmodellen aan dat de kans op bosbranden in de toekomst toeneemt en dat door een toename van de temperatuur ook het seizoen waarin bosbranden kunnen ontstaan langer wordt. Of er werkelijk meer bosbranden komen is natuurlijk niet alleen afhankelijk van het klimaat maar bijvoorbeeld ook van landgebruik en beleidsmaatregelen die worden genomen.

Op dit moment doet het World Weather Attribution initiative, onder leiding van het KNMI, onderzoek naar de vraag in hoeverre de huidige bosbranden het gevolg zijn van klimaatverandering. Uitkomsten daarvan worden begin februari verwacht.

Dragen de bosbranden zelf ook bij aan klimaatverandering?

Bij de omvangrijke bosbranden in het zuidoosten van Australië komen grote hoeveelheden CO2 vrij. De bosbranden hebben de afgelopen maanden de helft van de CO2-uitstoot van heel Australië in 2019 voor hun rekening genomen. Dat draagt alleen tijdelijk bij aan het versterkte broeikaseffect:  als de vegetatie weer aangroeit in de komende jaren wordt opnieuw CO2 opgenomen.

De rookpluimen van de bosbranden zijn over het zuidelijk halfrond al wijdverspreid en waargenomen tot op meer dan 10 kilometer hoogte (figuur 1). De rook wordt via onweersbuien, die door de bosbranden zelf veroorzaakt worden, in de stratosfeer gebracht, net zoals vulkanen stof tot in de stratosfeer kunnen brengen. Het effect hiervan op het klimaat is nog niet duidelijk, omdat de chemische samenstelling van de rook anders is dan die van vulkaanas.

KNMI-klimaatbericht door Carine Homan

Figuur 1. TROPOMI metingen van de wolkentophoogte van de Australische bosbranden op 4 januari 2020. Boven de meeste intense vuurhaarden reiken de (rook)wolken tot boven de 10 km. © KNMI

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Droge zomer op noordelijk halfrond waarschijnlijker door klimaatverandering

    Niet alleen in Nederland was het deze zomer droog, ook in andere delen van Europa en het noordeli...

    05 oktober 2022 - Klimaatbericht
  2. Zomerhalfjaar overdag meer opgewarmd dan ‘s nachts, vooral in het binnenland

    In Nederland is de zonnestraling in de lente en de zomer toegenomen. Deze seizoenen zijn hierdoor...

    04 oktober 2022 - Klimaatbericht
  3. Niet eerder deze eeuw zo droog als dit jaar

    Niet eerder deze eeuw was Nederland zo droog als dit jaar. Het landelijke neerslagtekort in het z...

    03 oktober 2022 - Klimaatbericht
  4. Vijf jaar aan satellietdata van Tropomi

    Satellietinstrument Tropomi bekijkt al vijf jaar de aarde vanuit de ruimte. Het Nederlandse instr...

    30 september 2022 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten