Nog nooit code oranje of rood gegeven in april

Het KNMI heeft als overheidsinstituut de veiligheidstaak om weerwaarschuwingen te geven. Als het weer een risico is, geeft het KNMI een code geel, oranje of rood. Dat doen we inmiddels ruim vijftien jaar op deze manier. Lang genoeg om eens terug te kijken hoe vaak we code oranje en rood hebben gegeven, voor welke weerfenomenen, en in welke tijd van het jaar.  

Al ruim 15  jaar geeft het KNMI weerwaarschuwingen uit met een code

In dit overzicht laten we code geel achterwege. Code geel geldt voor weersituaties die vaak voorkomen, zo is er in bepaalde periodes regelmatig ergens in het land kortdurend dichte mist. In de meeste gevallen kun je dan gewoon op pad, wel adviseren we extra op te letten en eventueel maatregelen te nemen. Bij code oranje of rood is er een grote kans op gevaarlijk weer waarbij de impact groot is met mogelijk schade, letsel of veel overlast. 

Meeste codes in de winter 

Afbeelding 1 geeft een overzicht van de codes oranje en rood per jaar en maand sinds 2010 voor verschillende weerfenomenen. Het aantal codes per jaar varieert van vijf tot twaalf, met een gemiddelde van ongeveer acht codes per jaar. Dit jaar, 2026, werd dit gemiddelde al in februari bereikt. 

Bijna de helft (48 procent) van de codes oranje en rood vielen in de winter, 36 procent in de zomer en 8 procent in zowel de lente als de herfst. April heeft nooit een code oranje of rood gekend. Na april gaf het KNMI de minste codes in september en oktober. Het aantal codes per jaar laat geen duidelijke trend zien. 

De meeste codes voor gladheid, gevolgd door onweersbuien

Code rood het vaakst bij windstoten 

De meeste codes werden gegeven voor gladheid door ijzel of sneeuw, zoals we ook afgelopen winter acht keer hebben meegemaakt. Deze zijn samen goed voor 40 procent van de codes, gevolgd door onweersbuien (33 procent) en windstoten (19 procent). Voor kou is nog nooit een code oranje of rood gegeven. Ongeveer een op de zeven codes was code rood. Hiervan viel ongeveer twee derde in de winter en een derde in de zomer; in de herfst en de lente waren er (vrijwel) geen codes rood. Code rood werd het meest gegeven voor windstoten (storm).

Vernieuwing weerwaarschuwingen 

De huidige kleurcodes gelden per provincie. Dit leidt tot waarschuwingen op grote schaal, terwijl gevaarlijk weer regelmatig in een veel kleiner gebied optreedt. Zo veroorzaken zware buien in de zomer meestal alleen plaatselijk overlast en schade. Daarom hebben we een systeem ontwikkeld waarmee deze afzonderlijke gevaarlijke buien worden herkend en gevolgd. Hierdoor is het mogelijk om voor afzonderlijke buien te gaan waarschuwen.

Nieuw deze zomer: ontvang meldingen via de KNMI-app voor een onweersbui bij jou in de buurt

Vanaf deze zomer kun je via de KNMI-app een melding ontvangen bij een gevaarlijke onweersbui in de buurt van jouw locatie. En vanaf volgend jaar willen we code rood, code oranje en code geel voor kleinere gebieden gaan geven dan provincies. Door op deze manier eerder en preciezer te waarschuwen helpt het KNMI de impact van gevaarlijk weer verder te verminderen. 

KNMI-klimaatbericht door Peter Siegmund