Klimaatbericht

'Dust Devils' als bron van aerosolen

04 oktober 2017

Dust Devils (in het Nederlands: stofhozen) klinken als een exotisch verschijnsel maar ook in Nederland komen deze kortdurende wervelstormen van opgewaaid zand en stof boven braakliggend land of zandgronden regelmatig voor.

In het zomerhalfjaar op dagen met weinig wind en veel zon warmt de lucht vlak boven de grond veel sterker op dan op grotere hoogte. Hierdoor kan de lucht vlak boven de grond onstabiel worden en snel gaan stijgen.  Onder  bepaalde omstandigheden ontstaat er een krachtige roterende stijgstroom. Als daarbij  zand of stof omhoog stroomt, wordt dit fenomeen zichtbaar als een wervelende kolom van zand of stof; een stofhoos is geboren.

Stofhozen worden in Nederland over het algemeen niet meer dan enkele meters breed en enkele tientallen meters hoog en de wind wordt nauwelijks sterk genoeg om een mens te doen wankelen. In drogere en warmere delen van de wereld kunnen ze echter veel groter en sterker worden en kunnen ze schade veroorzaken.

Bij recente metingen aan stofhozen in de Sahara bij Marokko, hebben onderzoekers aangetoond dat meer dan de helft van de opgenomen fijne stofdeeltjes, met een diameter kleiner dan 3 micrometer, na het oplossen van de stofhoos in de lucht achter kunnen blijven. Afhankelijk  van de luchtstroming kunnen deze deeltjes, ook wel aerosolen genoemd, zich vervolgens op grotere hoogtes en over een veel groter gebied verspreiden en daarmee invloed uitoefenen op het weer en het klimaat.
 

KNMI-klimaatbericht door Yorick de Wijs

Een ‘dust devil’ in de woestijn van Arizona in de Verenigde Staten, bron: NASA.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Aantal dagen met zware neerslag toegenomen door hogere temperaturen

    Zware neerslag komt in Nederland steeds vaker voor. Komt dat doordat buien meer regen geven, of d...

    10 juni 2026 - Klimaatbericht
  2. Extra zeespiegelstijging langs de Nederlandse kust als de AMOC stilvalt

    Klimaatmodellen laten een verzwakking van de Atlantische oceaanstroming (AMOC) zien door de opwar...

    08 juni 2026 - Klimaatbericht
  3. Nieuwe index hittekracht in de KNMI-app

    Hittekracht laat zien hoe zwaar hitte kan aanvoelen. De nieuwe index - vanaf vandaag in de KNMI-a...

    02 juni 2026 - Nieuwsbericht
  4. Metingen van zwaartegolven kunnen helpen weermodellen verbeteren

    Golven komen niet alleen voor in water, maar ook in de lucht. De bekende streeppatronen hoog in d...

    02 juni 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten