Nieuwsbericht

Gevoelstemperatuur in het weerbericht

04 december 2009

Ook de komende dagen houdt het koude winterweer aan met matige tot strenge en in de nacht en ochtend lokaal ook zeer strenge vorst van meer dan vijftien graden onder nul. In de wind is het bij vorst en zeker bij matige of strenge vorst voor het gevoel nog een stuk kouder.

Als het door de combinatie van vorst en wind bijzonder koud wordt vermeldt het KNMI naast de temperatuur van de lucht ook de gevoelstemperatuur.

De gevoelstemperatuur staat ook wel bekend als windchill: hoe kouder het is en hoe harder het waait des te kouder voelt het aan. Voor het berekenen van de gevoelstemperatuur wordt gebruik gemaakt van een in Canada ontwikkelde formule.

De wetenschappelijk onderbouwde methode van de “Joint Action Group for Temperature Indices” (JAG/TI) is gebaseerd op het warmtetransport van het lichaam naar de huid. De rekenmethode, die ook in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en IJsland wordt gehanteerd, staat dichter bij de menselijke ervaring van warmteverlies dan methodes die eerder in gebruik waren. Verschillende instellingen, die te maken hebben met gezondheidsadviezen en ook weerbedrijven maken tegenwoordig gebruik van deze methode voor berekening van de gevoelstemperatuur.

De berekening geldt voor een gezond, volwassen en wandelend mens, maar het verschil in kwetsbaarheid voor kou kan tussen verschillende mensen groot zijn. De gevoelstemperatuur wordt berekend uit een combinatie van de luchttemperatuur en de gemiddelde windsnelheid. Bij zonnig weer voelt het minder koud aan dan de berekende gevoelstemperatuur doet vermoeden.

Gevoelstemperatuur in weerbericht
Bij een gevoelstemperatuur onder -10 graden kan na enkele uren in de buitenlucht bij kwetsbare mensen onderkoeling optreden. Gemiddeld drie dagen per jaar komen gevoelstemperaturen onder de -15 graden en kan na een uur koudeletsel optreden. Bij -20 graden of lager neemt, afhankelijk van de duur, ook bij goed afdichtende winterkleding de kans op bevriezing van nog onbedekte huid toe. Het KNMI meldt in de weersverwachting de gevoelstemperatuur bij -15 graden of lager.

Door de opwarming van het klimaat wordt extreme kou steeds zeldzamer maar volgens de klimaatscenario’s blijven uitzonderlijk koude dagen wel mogelijk. Juist omdat het minder vaak zo koud wordt raken we er steeds minder aan gewend en is het nuttig te wijzen op de kans op bevriezingsverschijnselen.

De tabel van gevoelstemperaturen volgens de Canadese methode is te vinden op de website van het KNMI. Daarbij is ook een omrekenformule te vinden om zelf de gevoelstemperatuur te berekenen uit de luchttemperatuur en de windkracht.

Adviezen RIVM
Omdat er bij lage gevoelstemperaturen een reëel risico bestaat op onderkoeling, geeft het RIVM adviezen om dat te voorkomen.

Tabel voor bepaling van de gevoelstemperatuur volgens de JAG/TI methode die het KNMI hanteert

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Hoe groot is de invloed van luchtvaart op het klimaat?

    De zomervakantie is afgelopen. Een periode waarin veel mensen het vliegtuig pakken om naar verre ...

    09 september 2026 - Klimaatbericht
  2. Ontdek het weer in de KNMI Dataverkenner

    De weergegevens van het KNMI zijn openbaar en voor iedereen beschikbaar, maar tot voor kort waren...

    07 september 2026 - Nieuwsbericht
  3. Schrijf je in voor de open dag van het KNMI

    Op zaterdag 3 oktober opent het KNMI de deuren voor het publiek tijdens het Weekend van de Wetens...

    03 september 2026 - Nieuwsbericht
  4. KNMI en KNVB onderzoeken de toekomst van amateurvoetbal in een veranderend klimaat

    De speelbaarheid van voetbal, de populairste sport van Nederland, is sterk afhankelijk van het we...

    02 september 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten