Foto: Elisa Stone
Foto: Elisa Stone

Vaker en warmere hittegolven in Zuid-Europa, Noord-Amerika en China door klimaatverandering

25 juli 2023

De extreme warmte in Zuid-Europa, Noord-Amerika en China is door klimaatverandering veel waarschijnlijker geworden. Inmiddels zijn dit soort hittegolven echter niet eens meer ongebruikelijk, concluderen wetenschappers, waaronder KNMI’er Sjoukje Philip, betrokken bij de World Weather Attribution (WWA) studie.

In China kwam zo'n hittegolf voor het industriële tijdperk ongeveer eens in de 250 jaar voor, nu is dat naar verwachting eens in de vijf jaar. In Zuid-Europa en Noord-Amerika zouden deze hittegolven waarschijnlijk niet zijn voorgekomen zonder klimaatverandering. Zuid-Europa kan een dergelijke hitte nu eens per tien jaar verwachten. 

KNMI'er Sjoukje Philip: “De aarde warmt niet gelijkmatig op. Klimaatwetenschappers werken aan het beter begrijpen van de complexe verbanden tussen de stijgende gemiddelde temperaturen in de wereld en op regionaal niveau.”  

KNMI’er Sjoukje Philip: “De aarde warmt niet gelijkmatig op. Klimaatwetenschappers werken aan het beter begrijpen van de complexe verbanden tussen de stijgende gemiddelde temperaturen in de wereld en op regionaal niveau.” “Onze studie toont eens te meer de impact aan van de snelle opwarming op de plaatselijke temperaturen in Europa. Het onderstreept de dringende noodzaak voor Europa van zowel de aanpak van de bron van het probleem, als ook beleid gericht op het opvangen van de gevolgen.", aldus Philip. 

Geen verrassing 

Friederike Otto, klimaatwetenschapper bij het Imperial College Londen zegt dat de uitkomst van het WWA-onderzoek geen verrassing is: "De wereld is niet gestopt met het verbranden van fossiele brandstoffen en zolang we dat niet doen, blijft het klimaat opwarmen en worden hittegolven frequenter en intenser. Zo simpel is het." Otto voegt hieraan toe "dat het absoluut cruciaal is dat overheden de uitfasering van fossiele brandstoffen wettelijk vastleggen op de COP klimaatconferentie dit jaar." 

Uitstoot van broeikasgassen

WWA waarschuwt dat wereldwijd de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk moet stoppen. "Anders zullen deze gebeurtenissen nog vaker voorkomen en worden de hittegolven nog heter en langer", schrijven de wetenschappers in de studie. De onderzoekers van WWA gebruiken weerdata en klimaatmodellen om vast te stellen hoe waarschijnlijk extreme weersverschijnselen zijn en of die weersextremen minder vaak voor zouden komen als de aarde sinds 1800 niet was opgewarmd. Dit onderzoek naar de hittegolven in juli is bewust zo snel mogelijk uitgevoerd, om meteen aan te kunnen tonen dat de warmte veroorzaakt werd door klimaatverandering. 

Rol KNMI bij internationale klimaatattributiestudies

World Weather Attribution (WWA) is een internationaal team van klimaatwetenschappers dat klimaatattributiestudies doet. Het is mede opgericht door het KNMI. Na extreem weer volgt vaak de vraag wat de rol van klimaatverandering was. Het antwoord hierop komt van zogeheten attributiestudies. De eerste studie ging over de hittegolf in Europa van juli 2015. Sindsdien heeft WWA meer dan twintig studies uitgevoerd. Het KNMI is de grondlegger van de methode die gebruikt wordt bij de WWA attributiestudies. De in 2021 overleden Geert Jan van Oldenborgh was een van de drijvende krachten achter World Weather Attribution (WWA). 

Bekijk het volledige wetenschappelijke rapport, in het Engels, over de extreme hitte in juli 2023

Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over de lengte van de hittegolven die voor deze studie zijn gedefinieerd (linkerzijde) en dezelfde maar dan uitgedrukt in anomalieën ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde). USA/Mexico
Figuur 1: Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over 18 dagen (linkerzijde) en deze temperaturen uitgedrukt in afwijkingen ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde). USA/Mexico
Figuur 2: Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over de lengte van de hittegolven die voor deze studie zijn gedefinieerd (linkerzijde) en dezelfde maar dan uitgedrukt in anomalieën ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde).  Zuid-Europa
Figuur 2: Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over 7 dagen (linkerzijde) en deze temperaturen uitgedrukt in afwijkingen ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde). Zuid-Europa
Figuur 3: Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over de lengte van de hittegolven die voor deze studie zijn gedefinieerd (linkerzijde) en dezelfde maar dan uitgedrukt in anomalieën ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde).  China
Figuur 3: Maximumtemperaturen in juli gemiddeld over 14 dagen (linkerzijde) en deze temperaturen uitgedrukt in afwijkingen ten opzichte van 1950-2023 (rechterzijde). China

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Luisteren naar de poolwervel

    Uit recent onderzoek blijkt dat de stratosferische poolwervel kan worden gemeten met onhoorbaar, ...

    21 februari 2024 - Klimaatbericht
  2. Nederlandse TANGO-satellieten gaan lokale emissies monitoren

    De Europese ruimtevaartorganisatie (ESA) heeft groen licht gegeven voor de realisatie van de Nede...

    21 februari 2024 - Nieuwsbericht
  3. Is het mogelijk dat de Golfstroom plotseling sterk verzwakt?

    Ja, dat kan gebeuren als de aarde verder opwarmt. Maar wanneer is nog erg onzeker. Volgens Deens ...

    20 februari 2024 - Klimaatbericht
  4. Zigzaggend naar de zomer

    De dagen worden langer en af en toe lijkt er door het zachte weer wel voorjaar in de lucht. Maar ...

    15 februari 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten