Nieuwsbericht

Indonesische vulkaan Merapi actief

15 mei 2006

De Indonesische Merapi vulkaan is al lange tijd actief en lijkt aan het begin van een nieuwe eruptiefase te komen. De vulkaan wordt met lokale meetstations goed in de gaten gehouden.

De activiteit van de Merapi vulkaan wordt al meer dan 80 jaar met behulp van instrumenten in de gaten gehouden. Er worden verschillende processen rondom de vulkaan gemeten en één hiervan is seismische activiteit. Seismische monitoring op en rondom de vulkaan wordt gedaan sinds 1924. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen verschillende seismische signalen, waarbij er gekeken wordt naar signalen met een lange duur en hoge frequentie. Als de vulkaan stabiel is worden er slechts enkele van deze 'events' per dag gemeten en bij een instabiele vulkaan kan dit aantal oplopen tot een paar honderd per dag.Meting van vervorming (deformatie) en tilt van het oppervlak van de vulkaan geeft een indicatie over de processen in de vulkaan (zoals stijgende lava). De vervorming van het oppervlak wordt gemeten met behulp van een geodetisch netwerk (zie link naar webpagina van F. Beauducel).

De vorige uitbarsting van de Merapi was in 1994, de meest verwoestende van de afgelopen 100 jaar was op 18 en 19 December 1930. Toen kwamen er 1369 mensen om en werden 13 dorpen weggevaagd. Een overzicht van eerdere erupties is te vinden op de website van het Merapi Volcano Observatory.

De Merapi vulkaan is een gevolg van de subductie van de Indo-Australische plaat onder de Euraziatische plaat. Deze zone is ongeveer 2000 kilometer lang en loopt van Sumatra naar de Sunda Eilanden. De Indo-Australische plaat duikt onder de Euraziatische plaat en dat proces veroorzaakt vulkanisme en aardbevingen.

Het KNMI heeft geen vulkanologen in dienst. Seismologische informatie die gebruikt kan worden bij de alarmering over een mogelijke eruptie is uitsluitend afkomstig van lokale netwerken in Indonesië.

Kaart van Indonesië. Alles rode driehoekjes zijn vulkanen. De Merapi ligt op Java en is aangegeven met een zwarte pijl.(Bron: vulkaner.no)
Schematische tekening van de tektoniek van Indonesië. De Australische plaat (wit) duikt naar het noordoosten onder de Euraziatische plaat (oranje). Hierdoor ontstaat een boog met vulkanisme en seismiciteit. (Bron: volcano.und.edu)
Kaart van Indonesië met de lokatie van de Merapi op het eiland Java. De andere rode stippen zijn ook actieve vulkanen.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten