Nieuwsbericht

KNMI bestaat 160 jaar

31 januari 2014

Het KNMI bestaat dit jaar 160 jaar. Op 31 januari 1854 werd het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut officieel opgericht door Koning Willem III.

Eerste hoofddirecteur was de meteoroloog en Utrechtse hoogleraar Buys Ballot. Hij genoot grote bekendheid door zijn Wet waarin hij het verband aantoonde tussen luchtdruk en wind. Zijn ontdekking, maakte het mogelijk om weersverwachtingen te maken en vormt de basis van de weerberichten zoals we die vandaag de dag kennen.

Vooral voor de scheepvaart waren weersverwachtingen van belang. De veiligheid op zee was gediend met stormwaarschuwingen. Bovendien kon weerinformatie leiden tot adviezen voor snelle vaarroutes. Buys Ballot begon al snel met het geven van stormwaarschuwingen door middel van seinen langs de kust. Nederland was daarmee, anderhalve eeuw geleden één van de eerste landen met een stormwaarschuwingsdienst die nog steeds bestaat.

Ook internationaal kwamen er steeds meer mogelijkheden om de meteorologische berichtgeving te coördineren en weergegevens uit te wisselen. Ook dat speelde een grote rol bij de oprichting van het KNMI.

De Utrechtse sterrenwacht de Sonnenborgh was de eerste vestigingsplaats en hier zou het instituut tot 1897 gehuisvest zijn. Daarna werd wegens ruimtegebrek uitgeweken naar De Bilt waar het instituut nog altijd zijn hoofdvestiging heeft.

In de jaren twintig van de 20e eeuw begon de luchtvaart gebruik van te maken van weersverwachtingen. In 1938 opende het KNMI een filiaal op de luchthaven Schiphol, waarna andere luchthavens volgden. Na de Tweede Wereldoorlog braken voor de meteorologie gouden tijden aan: nieuwe weerstations, weerschepen, boeien, ballonen, radar, satellieten en computers gaven de meteorologie nieuwe impulsen. Kort na de eeuwwisseling begon het KNMI ook met de registratie van aardbevingen. De eerste beving werd in De Bilt op 26 juni 1904 geregistreerd.

Tegenwoordig is het KNMI als agentschap van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een volledig publiek instituut dat gewenste gegevens aan onder meer de private sector levert. Een van de hoofdactiviteiten van het publieke KNMI is het uitgeven van waarschuwingen met het oog op veiligheid, een doelstelling ook bij de oprichting in 1854. Ook als klimaatinstituut speelt het KNMI vanaf het begin een leidende rol, zeker de laatste decennia nu klimaatproblematiek hoog op de agenda staat.

Zie ook “Over het KNMI”
http://www.knmi.nl/over_het_knmi/

Het KNMI begon in 1854 op de Sonnenborgh in Utrecht (Bron: KNMI)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El NiƱo en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten