Door de sterke opwarming van de Zuidelijke Oceaan smelten gletsjers aan de rand van het Antarctische continent aan de onderkant snel weg. Hierdoor worden de landinwaarts gelegen ijsmassa’s instabiel, en storten uiteindelijk in. Het verdwijnen van Antarctisch landijs draagt direct bij aan zeespiegelstijging. Een recente studie laat zien dat het afbreken van twee Antarctische gletsjers op termijn onvermijdelijk is. Hierdoor zal de zeespiegel wereldwijd met minstens 1 meter stijgen, en langs de Nederlandse kust zelfs met ongeveer 1,25 meter.
Het is al langer bekend dat twee grote gletsjers in West Antarctica, Thwaites en Pine Island, zeer gevoelig zijn voor opwarmend zeewater, en momenteel hard afsmelten (afbeelding 1). Dit wordt veroorzaakt doordat een groot deel van deze gletsjers beneden het huidige zeeniveau liggen en dus makkelijk in contact komen met opwarmend oceaanwater. Als deze gletsjers zich terugtrekken, komen ze in dieper water terecht, wat ze uiterst gevoelig maakt voor oceaanopwarming. Dat is zorgelijk, omdat beide gletsjers voldoende ijs bevatten om, als ze helemaal zouden wegsmelten, het mondiale zeeniveau met ruim een meter te laten stijgen.
De toekomstige veranderingen van de Antarctische IJskap worden bepaald met behulp van computerberekeningen van het afsmelten van ijs, de ijsstromen en sneeuwval op de ijskap. Hierbij vormen de huidige waargenomen ijsdikteveranderingen een van de belangrijkste bronnen van onzekerheid. In een recente studie van de Universiteit Utrecht (IMAU) wordt een nieuwe techniek toegepast om deze ijsdikteveranderingen op een correcte manier mee te nemen, waarbij men zich met name richt op de twee genoemde klimaatgevoelige gletsjers. Hierdoor kunnen toekomstige ontwikkelingen voor diverse klimaatscenario’s (mate van opwarming) veel nauwkeuriger dan voorheen berekend worden.
De resultaten van deze studie schetsen een zeer zorgelijk beeld. Het blijkt namelijk dat zelfs als de opwarming nu abrupt zou stoppen (een uiterst optimistisch/onrealistisch scenario) deze twee gletsjers op termijn toch grotendeels zullen verdwijnen (afbeelding 2), eerst geleidelijk, maar uiteindelijk uitmondend in een snelle ineenstorting (afbeelding 3). Dit betekent dat de mondiale zeespiegel onherroepelijk met minstens 1 meter zal stijgen (1,25 m voor Nederland). De studie laat tegelijkertijd zien dat deze ineenstorting minstens 300 jaar zal duren. Modelberekeningen voor een (meer realistisch) verder opwarmend klimaat geven aan dat deze termijn dan 25-100 jaar korter wordt, en dat de bijbehorende zeespiegelstijging in het jaar 2100 verdubbelt. Met andere woorden, de ineenstorting van deze twee gletsjers is onvermijdelijk, maar de periode waarover dit gebeurt is afhankelijk van de mate van opwarming veroorzaakt door het uitstoten van broeikasgassen.
Deze studie laat zien dat het correct implementeren van huidige waargenomen ijsdikteveranderingen in de berekeningen het verlies van Antarctisch landijs en de bijbehorende zeespiegelstijging significant doet toenemen, en dat alleen al door het verdwijnen van de twee genoemde Antarctische gletsjers de wereld onherroepelijk minstens 1 meter zeespiegelstijging (1,25 meter voor Nederland) voor haar kiezen zal krijgen.
April was een zeer droge maand. Met name in het zuidwesten en midden van het land was het uitzond...
30 april 2026 - NieuwsberichtEuropa warmt snel op waardoor de sneeuw- en ijsbedekking afneemt. Met een hittegolf van 3 weken l...
29 april 2026 - KlimaatberichtBegin april werd in De Bilt de eerste dag van het jaar met een temperatuur van 20˚C of meer gemet...
22 april 2026 - KlimaatberichtModellen geven aan dat er vanaf de zomer een grote kans is dat zich een El Niño vormt in de Still...
15 april 2026 - Klimaatbericht