Het KNMI heeft onhoorbaar laagfrequent geluid (infrageluid) geregistreerd van de inslag van asteroïde 2023 CX1, die op 13 februari 2023 boven Normandië in Frankrijk uiteenviel. De ruimterots was ongeveer één meter groot en werd slechts enkele uren voor de inslag ontdekt. Het is de eerste keer dat een ruimterots zo volledig is gevolgd: van ontdekking in de ruimte tot het terugvinden van delen op aarde.
Deze metingen leveren unieke informatie over de kracht en het verloop van kosmische inslagen
Het infrageluid van de explosie is waargenomen op meerdere stations in Nederland, waaronder het KNMI-meetstation in De Bilt, op 450 kilometer afstand. Ook het infrageluidnetwerk van het kernstopverdrag registreerde de gebeurtenis. De verste detectie vond plaats in Rusland, op 5500 kilometer afstand. Deze metingen leveren unieke informatie over de kracht en het verloop van kosmische inslagen.
Meer dan honderd stukken van de asteroïde zijn in Frankrijk verzameld en onderzocht. De studie, waaraan een internationale groep van bijna honderd wetenschappers heeft bijgedragen, is 17 september 2025 in het vakblad Nature Astronomy verschenen. Aan de studie hebben wetenschappers van het KNMI en de Technische Universiteit Delft (TUDelft) bijgedragen.
Asteroïde 2023CX1 viel op ongeveer 28 kilometer hoogte uiteen, waarbij vrijwel alle energie in één keer vrijkwam. Uit de golflengte van het gemeten infrageluid kon geschat worden dat bij de explosie een energie vrijkwam van ongeveer 0,03 kiloton trinitrotolueen (TNT) equivalent. Ter vergelijk: bij de ontploffing van de Chelyabinsk meteoor boven Rusland in 2013 kwam 500 kiloton TNT-equivalent aan energie vrij. De Chelyabinsk meteoor had een doorsnede van wel 19 meter.
Infrageluid bestaat uit frequenties lager dan 20 Hz, dat is voor de mens onhoorbaar
Infrageluid bestaat uit frequenties lager dan 20 Hz, dat is voor de mens onhoorbaar. Om infrageluid op te wekken zijn grote verplaatsende volumes lucht, of bewegende oppervlaktes nodig. Denk bijvoorbeeld aan vulkaanerupties, grote explosies (zoals meteoorexplosies) en vliegtuigen die door de geluidsbarrière (sonic boom) gaan. Ook bovengrondse kernbomproeven veroorzaken infrageluid. Doordat infrageluid weinig absorbeert in de lucht kan het over grote afstanden voortplanten.
Mensen kunnen onhoorbaar geluid ervaren als trilling en daardoor interpreteren als een aardbeving. Om onderscheid te maken meet het KNMI zowel trillingen in de vaste aarde (seismische trillingen) als akoestische golven in de atmosfeer (infrageluid).
April was een zeer droge maand. Met name in het zuidwesten en midden van het land was het uitzond...
30 april 2026 - NieuwsberichtEuropa warmt snel op waardoor de sneeuw- en ijsbedekking afneemt. Met een hittegolf van 3 weken l...
29 april 2026 - KlimaatberichtBegin april werd in De Bilt de eerste dag van het jaar met een temperatuur van 20˚C of meer gemet...
22 april 2026 - KlimaatberichtModellen geven aan dat er vanaf de zomer een grote kans is dat zich een El Niño vormt in de Still...
15 april 2026 - Klimaatbericht