Nieuwsbericht

Lente begint steeds eerder

06 april 2018

Door de opwarming van de aarde is het gemiddeld steeds eerder lente. De afgelopen week was dit jaar de eerste week met temperaturen hoger dan 10ºC en dit weekend zouden de temperaturen voor het eerst boven de 20ºC kunnen uitkomen. Dit is voor het huidige klimaat aan de late kant, maar een eeuw geleden zou dit juist vroeg geweest zijn. We zien over vrijwel het hele noordelijk halfrond dat de lente tegenwoordig een paar weken eerder begint dan een eeuw geleden

Er is geen officiële definitie van het begin van de lente. De resultaten die we hier laten zien zijn gebaseerd op de eerste week waarin de temperatuur gemiddeld (7 dagen, dag en nacht) boven de 10ºC uitkomt. Alternatieven zijn de eerste dag met maximumtemperatuur boven de 15ºC of 20 ºC (een warme dag). Voor Nederland geven deze en andere definities een vergelijkbaar resultaat, maar in gebieden met grote temperatuurschommelingen in de lente, zoals de oostelijke helft van Noord-Amerika, zijn de verschillen groter.

Het dagnummer vanaf 1 januari waarop de lente volgens onze definitie begint is uitgezet in figuur 1 (boven). Tot de jaren 1970 schommelt dat rond dag 100, dat is half april. Daarna wordt het gemiddeld vroeger warm, met heel vroege extreem zachte weken in 2002, 2004 en 2007. Gemiddeld begint de lente in Nederland nu ongeveer twee weken eerder dan in 1900-1970, met uiteraard variaties van jaar op jaar daaromheen. Hetzelfde geldt voor de eerste warme dag van het jaar (figuur 1 onder).

In figuur 2 is te zien hoe het begin van de lente over het noordelijk halfrond varieert. In westelijk Frankrijk wordt het gemiddeld drie weken eerder 10 ºC dan bij ons, maar in oostelijk Canada moeten ze nog vier tot zes weken wachten. De vertraging is het gevolg van de sneeuw die daar nog ligt: die moet eerst wegsmelten voor de temperatuur goed kan oplopen. Individuele warme dagen komen daar overigens wel veel eerder voor, maar een nieuw pak sneeuw in de lente ook. Het weer is daar veel veranderlijker dan bij ons.

Figuur 3 laat zien hoeveel dagen de lente nu eerder begint dan pakweg een eeuw geleden. Bijna overal zien we de temperatuur eerder in het jaar de 10ºC bereiken. Gemiddeld is dit moment ongeveer twee weken opgeschoven, wat minder in Noord-Amerika en wat meer in westelijk Europa.

 

Klimaatbericht door Geert Jan van Oldenborgh

Het dagnummer (vanaf 1 januari) van de eerste dag van de week waarop de gemiddelde temperatuur in De Bilt boven de 10ºC uitkomt. En hetzelfde voor de eerste warme dag (maximumtemperatuur 20ºC of hoger).
Fig 1. Boven: het dagnummer (vanaf 1 januari) van de eerste dag van de week waarop de gemiddelde temperatuur in De Bilt boven de 10ºC uitkomt. Onder: hetzelfde voor de eerste warme dag (maximumtemperatuur 20ºC of hoger). Groen: 10-jaars lopend gemiddelde.
Dagnummer waarop de weekgemiddelde temperatuur voor het eerst boven de 10 ºC uitkomt in 1979–2017, bijvoorbeeld 100 correspondeert met 9 april.
Figuur 2: Noordelijk halfrond, met Nederland midden-onderin. De kleur geeft het dagnummer aan waarop de weekgemiddelde temperatuur voor het eerst boven de 10 ºC uitkomt in 1979–2017, bijvoorbeeld 100 correspondeert met 9 april. Bron: ECMWF/KNMI.
De trend in het begin van de lente over 1880–2013.
Figuur 3: De trend in het begin van de lente over 1880–2013. De kleuren geven aan hoeveel het dagnummer waarop de weekgemiddelde temperatuur voor het eerst boven de 10ºC uitkomt eerder of later valt dan een eeuw geleden. Bron: Berkeley Earth/KNMI.

Recente nieuwsberichten

  1. Homogenisatie zorgt voor betrouwbare temperatuurreeksen

    Een temperatuurreeks noemen we homogeen wanneer de variaties daarin alleen het gevolg zijn van fl...

    19 maart 2019 - Nieuwsbericht
  2. Lente in Nederland vroeg

    De lente begint in Nederland en Noord-Duitsland eerder dan waar dan ook zo ver naar het noorden. ...

    19 maart 2019 - Nieuwsbericht
  3. Hoe zijn oude klimaatvoorspellingen op basis van zonneactiviteit uitgekomen?

    Met enige regelmaat wordt voorspeld dat de aarde binnenkort gaat afkoelen door de afnemende activ...

    12 maart 2019 - Nieuwsbericht
  4. Nieuwe inzichten meten grondversnelling Groningen

    Een eerder geconstateerde technische afwijking in versnellingsmeters in het Groningen-gasveld bli...

    07 maart 2019 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten