Klimaatbericht

Marathonweer

13 oktober 2017

Duizenden mensen rennen zondag de Amsterdam Marathon. Weer beïnvloedt de hardloopprestaties, zeker op lange afstanden. Wordt het warm en vochtig, dan kost het veel energie om het lichaam koel te houden. Zweten dus. Te koud is echter ook niet ideaal. Als zomer (te warm) en winter (te koud) afvallen, welk seizoen levert dan het beste marathonweer in Nederland, voor- of najaar? Kies je voor Amsterdam (oktober) of toch voor Rotterdam (april)?

Een grootheid die de weersinvloed op buitensporters goed beschrijft is de “wet-bulb globe temperature” (wbgt). Hierin zijn naast temperatuur en windsnelheid ook vochtigheid en zonnestraling verwerkt. Ideale wbgt-waarden voor marathonners liggen tussen 5 en 13 graden met snelle prestatie-afname daarboven (meer uitvallers, langere looptijden, met name voor niet-elite renners). Net als temperatuur vertoont wbgt een duidelijke jaarlijkse gang (Figuur 1). Gemiddeld is wbgt in oktober enkele graden hoger dan in april. Hierdoor is de kans op ideale omstandigheden tijdens de Amsterdam marathon iets lager dan in april (Figuur 2). De enorme spreiding laat echter zien dat het plannen van je marathon op basis van gemiddelden zeker geen garantie op goed loopweer geeft. Aanstaande zondag worden 's middags mogelijk wbgt-waarden van 20 graden gehaald

De wbgt valt in april met name lager uit door de lagere relatieve luchtvochtigheid. Dit komt door de Noordzee. Als koele vochtige lucht van zee opwarmt boven land, neemt de relatieve luchtvochtigheid sterk af. In de herfst is de zee warmer en is deze afname kleiner.   

In een scenario waarin de temperatuur in Nederland met 4 graden toeneemt, treedt marathonweer zoals nu in april en oktober een maand vroeger respectievelijk later op.

KNMI-klimaatbericht door Hylke de Vries
 

Figuur 1. Jaarlijkse gang in wbgt (90-daags lopend gemiddelde). Grijze banden: wbgt-spreiding (17-83%, 95%-band, en min-max zonder lopend gemiddelde). De gestreepte lijn is wbgt in een vier graden warmer klimaat. De pijlen geven de verschuiving in dagen.
Figuur 1. Jaarlijkse gang in wbgt (90-daags lopend gemiddelde). Grijze banden: wbgt-spreiding (17-83%, 95%-band, en min-max zonder lopend gemiddelde). De gestreepte lijn is wbgt in een vier graden warmer klimaat. De pijlen geven de verschuiving in dagen.
Figuur 2. Kans op ideale (oranje) en hete (zwart) marathonomstandigheden, voor het huidige en een vier graden warmer klimaat (gestreept). De voor- en najaarspiek worden een breed wintermaximum, terwijl de kans op hete omstandigheden enorm toeneemt.
Figuur 2. Kans op ideale (oranje) en hete (zwart) marathonomstandigheden, voor het huidige en een vier graden warmer klimaat (gestreept). De voor- en najaarspiek worden een breed wintermaximum, terwijl de kans op hete omstandigheden enorm toeneemt.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten