Het project iSPEX is officieel begonnen. Het iSPEX-opzetstukje voor de smartphone is vanaf nu te bestellen zodat verspreid over Nederland mensen zelf fijnstof kunnen meten. Iedereen met een iSPEX kan dit jaar meedoen aan de grote meetdag, de finale van dit citizen science experiment.
Het iSPEX-opzetstukje en de bijbehorende app maken van een smartphone een wetenschappelijk instrument om stof in de atmosfeer te meten. Door de telefoon met iSPEX te richten op een stuk heldere hemel kan fijnstof worden gemeten. Door een foto te maken, worden de metingen vastgelegd. Deze metingen worden bij het KNMI centraal verzameld en verwerkt zodat er een fijnstofkaart van Nederland kan worden gemaakt.
De meetgegevens kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om de gezondheidsrisico’s van fijnstof beter te onderzoeken. De metingen die gemaakt zijn met de iSPEX-en, worden vergeleken met de officiële fijnstofmetingen van het RIVM. Het RIVM meet fijnstof met het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit en met de KNMI-meetmast in Cabauw. Het doel van het iSPEX-experiment is om de nauwkeurigheid van massale metingen via citizen science vast te stellen en te bekijken hoe deze in wetenschappelijk onderzoek kunnen worden gebruikt.
Academische jaarprijs
Het iSPEX project heeft in oktober 2012 de Academische Jaarprijs gewonnen. Het is een initiatief van Universiteit Leiden - NOVA (Nederlandse Onderzoeksschool voor Astronomie), het Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek (SRON), het RIVM en het KNMI. Sindsdien is het iSPEX-opzetstukje uitvoerig getest en verder doorontwikkeld. De massaproductie van 10.000 ‘iSPEX’en’ wordt nu opgestart en de ontwikkeling van de bijbehorende app is afgerond. De iSPEX is gebaseerd op de SPEX-techniek (Spectropolarimeter for Planetary EXploration) uit de ruimtevaart en ontwikkeld door de iSPEX partnerinstituten voor nauwkeurige metingen aan fijnstof vanaf satellieten en grondstations.
Bestellen
Het iSPEX-opzetstukje is voor € 2,50 te bestellen via de website van het Longfonds, voorheen Astma Fonds. De bijbehorende gratis app houdt deelnemers op de hoogte over de datum van het meetmoment: bij helder, zonnig weer ergens in de loop van mei of juni dit jaar. De app begeleidt de deelnemer bij de meting en biedt andere extra’s zoals de mogelijkheid om zelf experimenten uit te voeren met lamplicht.
De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...
13 februari 2026 - KlimaatberichtVorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...
11 februari 2026 - KlimaatberichtDe afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...
04 februari 2026 - KlimaatberichtDinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.
02 februari 2026 - Liveblog