Klimaatbericht

Minder Arctisch zee-ijs, ook ‘s winters

24 april 2018

De totale zee-ijsbedekking in het noordpoolgebied bereikte in maart het een-na-laagste maximum ooit, na 2017. Vanwege de sterke opwarming in het Arctische gebied smelt het zee-ijs steeds verder af (figuur 1). Het gevolg hiervan is ook dat zee-ijs 's winters minder makkelijk aangroeit.

Winterse uitbreiding

Omdat vooral de winters in het Arctische gebied snel opwarmen neemt ook de aangroei van de ijsbedekking in het koude jaargetijde af. De maximale ijsbedekking in 2018 was 1,1 miljoen vierkante kilometer minder dan het gemiddelde over het tijdvak 1981-2010 (figuur 2), wat overeenkomt met het gezamenlijke oppervlak van Frankrijk, Duitsland en de Benelux. Deze sterke afname in zee-ijs past in een langjarige trend die met de opwarming samenvalt.

Regionale verschillen

Opvallend was dat de afname in 2018 vooral plaatsvond rond de Beringstraat (tussen Alaska en Rusland) en niet zoals in eerdere jaren in de Barentszzee en rond Spitsbergen (figuur 3). Dit heeft te maken met de heersende temperaturen in de winter van 2018, die hoger dan normaal waren in het gebied rond de Beringstraat maar juist relatief laag in de Barentszzee.

Monitoren, processen en impact

Het KNMI doet met behulp van klimaatmodellen (EC-Earth) en satellietwaarnemingen onderzoek naar de oorzaken van de sterke afname van zee-ijs in het noordpoolgebied, waarbij het zich vooral richt op de klimaatprocessen die ten grondslag liggen aan de zee-ijsafname. Met klimaatmodellen simuleert het KNMI ook toekomstige veranderingen in zee-ijsbedekking om bijvoorbeeld na te gaan wanneer het Arctische gebied in de zomer ijsvrij zal worden. Dit is van groot belang voor de economische ontsluiting van het noordpoolgebied (visserij, toerisme, scheepvaart), waarin Nederland een belangrijke rol speelt.

 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

Figuur 1. Arctisch zee-ijs (foto: R. Bintanja).
Figuur 1. Arctisch zee-ijs (foto: R. Bintanja).
Figuur 2. Verloop van Arctisch zee-ijs aan het eind van de winter.
Figuur 2. Verloop van Arctisch zee-ijs aan het eind van de winter.
Figuur 3. Ruimtelijke verdeling Arctisch zee-ijs in maart 2018.
Figuur 3. Ruimtelijke verdeling Arctisch zee-ijs in maart 2018.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. De winter wordt per jaar een dag korter

    Door de klimaatverandering worden de winters als het ware steeds korter. Hoe snel gaat dat?

    26 januari 2023 - Klimaatbericht
  2. Waar blijft die extra energie?

    De aarde warmt op. De energie die onze planeet opneemt van de zon, is namelijk groter dan de afk...

    24 januari 2023 - Klimaatbericht
  3. Winterkou is snel aan het verdwijnen

    De kans is steeds groter dat de gemiddelde temperatuur van de koudste winterweek in Nederland bov...

    19 januari 2023 - Klimaatbericht
  4. Antarctisch zee-ijs op laagste niveau ooit

    Niet eerder werd in begin januari zo weinig zee-ijs waargenomen rondom Antarctica (waar het nu zo...

    17 januari 2023 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten