Nieuwsbericht

Najaar 2002: Vulkaan Etna actief

07 februari 2003

De vulkaan Etna op Sicilië was in het najaar van 2002 opnieuw zeer actief: het gebied is vooral in november getroffen door tal van aardbevingen, waarbij zelfs één met een sterkte van 4,4 op de schaal van Richter. Lavastromen banen zich een weg over de hellingen, waarbij grote bosbranden ontstaan. De as en de rook van de vulkaan verspreidt zich tot in de wijde omtrek en is op satellietfoto's goed te volgen. Op onderstaande satellietanimaties is de rookpluim van de uitbarsting goed zichtbaar. Het vulkaanstof van de Etna op Sicilië, komt volgens satellietbeelden tot ongeveer 7 kilometer hoogte. De rookpluim bestaat naast as ook uit waterdamp en zwaveldioxyde dat door wolkenvorming nog hoger komt.

Ook in de tweede helft van juli 2001 was de Etna op Sicilië, de grootste en actiefste vulkaan van Europa, na negen jaar weer bijzonder actief. Vanuit zes openingen spuwde de vulkaan lava en rookwolken en er deden zich steeds weer nieuwe flinke uitbarstingen voor. Italiaanse vulkanologen spreken van de grootste uitbarstingen in honderd jaar. Het vulkaanstof kwam volgens satellietbeelden tot ongeveer 3 kilometer hoogte in de atmosfeer. Een wereldwijde verspreiding van dit vulkaanstof is daardoor uitgesloten.De afdeling Seismologie van het KNMI heeft met het meetsysteem voor detectie van laagfrequente geluidsgolven in de atmosfeer op de vliegbasis Deelen het infrageluid gemeten van uitbarstingen van de vulkaan Etna. De volgens seismoloog Läslo Evers unieke registratie vond plaats op 29 juli 2001 toen de Etna ook zeer actief was en verschillende uitbarstingen en gasexplosies plaatsvonden. Grote explosies waaronder vulkaanuitbarstingen genereren laag frequent geluid. Frequenties lager dan 20 Hertz zijn onhoorboor en worden daarom infrageluid genoemd. Het KNMI beschikt op de vliegbasis Deelen over een netwerk van microbarografen voor registratie van infrageluid. De metingen worden gebruikt voor onderzoek van knallen afkomstig van vliegtuigen die sneller vliegen dan het geluid, maar het systeem legt ook andere explosies vast, zoals op 13 mei 2000 de geluidsgolven de vuurwerkramp Enschede en recent dus de uitbarstingen van de Etna.

Het KNMI verricht geen onderzoek naar vulkanen. Nederlandse vulkaandeskundigen zijn te vinden bij het Instituut voor Aardwetenschappen van de Universiteit van Utrecht en bij Aardwetenschappen op de Vrije Universiteit, Amsterdam.

Uitbarsting van de Etna in oktober 2002
Uitbarsting van de Etna in oktober 2002. Bron: Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia
Kleurcomposiet van 30 oktober 2002
Kleurcomposiet van 30 oktober 2002 die bestaat uit visueel en infrarood kanalen en alleen bij daglicht beschikbaar is
NOAA-satellietbeeld van 23 juli 2001 6 uur UTC
NOAA-satellietbeeld van 23 juli 2001 6 uur UTC waarop de rookpluim van de Etna goed te zichtbaar is. Door de noordwestenwind verdwijnt de rook in zuidoostelijke richting.

Recente nieuwsberichten

  1. De hotspot van klimaatopwarming

    De wereldgemiddelde temperatuur stijgt gestaag door. Inmiddels is het wereldwijd al ongeveer 1 °C...

    25 juni 2019 - Nieuwsbericht
  2. Tweelingweer

    Het weer herhaalt zich nooit. Maar soms lijkt het erop. Dergelijk tweelingweer bekijken we voor d...

    18 juni 2019 - Nieuwsbericht
  3. Hoe waait de wind?

    Van rustige zomerdagen tot herfstige stormdagen, weinig is zo variabel als de wind. Maar verande...

    11 juni 2019 - Nieuwsbericht
  4. Kans op orkanen afhankelijk van El Niño

    Het Atlantisch orkaanseizoen is zaterdag 1 juni begonnen. De NOAA, het Amerikaanse instituut dat ...

    04 juni 2019 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten