Nieuwsbericht

Nieuwe KNMI-wolkenhoogtemeters in Europees netwerk

24 maart 2016

Het KNMI vervangt in de loop van dit jaar en in 2017 alle wolkenhoogtemeters in het nationale meteorologische meetnet. De eerste nieuwe wolkenhoogtemeters zijn na uitgebreide tests geplaatst op de waarneemstations in Ell (L), Twente en Hoogeveen, en op Flamingo Airport in de bijzondere Nederlandse gemeente Bonaire. De komende maanden worden de overige stations, inclusief burgerluchthavens en vliegbases van defensie, uitgerust met de nieuwe meetinstrumenten. In totaal gaat het om ongeveer 40 locaties waar continu en automatisch de hoogte en bedekkingsgraad van bewolking worden gemeten.

Medio 2015 is een instrument van Lufft GmbH geselecteerd als opvolger van de huidige wolkensensor, die aan het einde van zijn levenscyclus is. Het meetprincipe van de wolkenhoogtemeting is niet veranderd; ook de nieuwe wolkensensor gebruikt het LIDAR (LIght Detection And Ranging) principe. De sensor zendt laserpulsen uit en de terugontvangen optische ‘echo’ geeft informatie over de aanwezigheid van deeltjes in de atmosfeer als functie van de hoogte. Het licht is niet zichtbaar, want de laser zendt uit het in het infrarood. Uit het ontvangen signaal is informatie over mist, neerslag, aërosolen (fijne stofdeeltjes in de lucht) en wolken tot een hoogte van 15 km af te leiden. De inzet van de sensor is essentieel om voor de luchtvaart de hoogte van wolkenlagen, de zogenaamde wolkenbasis, te meten. De wolkenbasis is van groot belang voor de veiligheid van het vliegverkeer omdat deze bepalend is voor het zicht van piloten. Een belangrijk pluspunt van het nieuwe instrument is dat het KNMI nu veel betrouwbaarder hoge bewolking, zoals cirrus, kan detecteren.

Een belangrijk pluspunt van het nieuwe instrument is dat het KNMI nu veel betrouwbaarder hoge bewolking, zoals cirrus, kan detecteren.

Dit komt door een verbeterde gevoeligheid van de nieuwe wolkensensor, waardoor tegelijk ook lagen van aërosolen op grote hoogte boven de grond gemeten kunnen worden. Deze gegevens zijn belangrijk voor klimaatonderzoek en spelen een rol bij verbetering van verspreidingsmodellen voor luchtkwaliteit en voor validatie van satellietgegevens.

Met het nieuwe netwerk van wolkenhoogtemeters levert het KNMI waardevolle data voor monitoring van vulkaanas- of Saharastofwolken op Europese schaal aan E-PROFILE, een observatieprogramma van EUMETNET, het samenwerkingsverband van Europese weerinstituten. E-PROFILE is opgezet naar aanleiding van de aswolk door de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in 2010 met als doel de gegevens over aswolken centraal in te zamelen en beschikbaar te stellen voor verbeterde waarschuwings- en adviestaken van weerinstituten als het KNMI.

Meer lezen
Lidar meet stof in de lucht
EUMETNET E-profile

Een etmaal CHM15k ceilometer metingen op Cabauw. Bewolking (wit) wordt gezien tot op 13 km hoogte. Een stoflaag (blauw en groen) komt tot boven 3 km en bevat waarschijnlijk rookdeeltjes van bosbranden in Canada die naar Nederland zijn gevoerd (©KNMI)
Een etmaal CHM15k ceilometer metingen op Cabauw. Bewolking (wit) wordt gezien tot op 13 km hoogte. Een stoflaag (blauw en groen) komt tot boven 3 km en bevat waarschijnlijk rookdeeltjes van bosbranden in Canada die naar Nederland zijn gevoerd (©KNMI)
De wolkenhoogtemeters worden met een rupsvoertuig naar het weerstation vervoerd (©KNMI)
De wolkenhoogtemeters worden met een rupsvoertuig naar het weerstation vervoerd (©KNMI)
Alle weerstations van het KNMI worden de komende twee jaar uitgerust met de nieuwe wolkenhoogtemeter van Lufft GmbH (©KNMI)
Alle weerstations van het KNMI worden de komende twee jaar uitgerust met de nieuwe wolkenhoogtemeter van Lufft GmbH (©KNMI)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Herfst in top 10 zachtste herfstseizoenen

    De herfst was zacht, met een gemiddelde temperatuur van 11,6 °C tegen een langjarige gemiddelde v...

    01 december 2021 - Nieuwsbericht
  2. Opwarming noordelijk halfrond heeft de 1,5 graad bereikt

    In het Klimaatakkoord van Parijs, vandaag zes jaar geleden, is vastgelegd de mondiale opwarming t...

    30 november 2021 - Nieuwsbericht
  3. Tropische orkanen sparen BES-eilanden dit jaar

    Na een vroege start in mei van het orkaanseizoen in Caribisch Nederland, werd het op de Atlantisc...

    23 november 2021 - Nieuwsbericht
  4. Uitbreiding vulkaanmonitoring op de Caribische eilanden Saba en St. Eustatius

    In Caribisch Nederland, op de eilanden van Saba en St. Eustatius, liggen de vulkanen Mount Scener...

    22 november 2021 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten