Klimaatbericht

Noodweer Italië door abnormaal warm zeewater

13 november 2018

Een stuwmeer vol ontwortelde bomen en veel menselijk en materieel leed. Het nieuws stond er vol van. Het was noodweer in Italië afgelopen weken. De Italianen zijn wel wat gewend aan de zuidkant van de Alpen, maar dit jaar waren de buien extreem. En dat terwijl aan de noordkant van de Alpen rivieren als de Rijn laagterecords bereikten door gebrek aan neerslag. Beide hebben als oorzaak de extreem warme zomer in Europa.

Extreem warme zomer Europa

Deze zomer was extreem warm, niet alleen in Nederland maar in heel Europa. Figuur 1 toont voor Europa de rangorde van de warmste dag in 2018 vergeleken met de periode 1950-2017. Opvallend is de hitte in het noorden van Europa en onze contreien. Maar ook in het Middellandse Zeegebied ten westen Italië werd menig temperatuurrecord gebroken. Omdat het zeewater de warmte lang vasthoudt, was de Middellandse Zee ook in oktober nog warmer dan normaal (figuur 2).

Warm zeewater voedt buien

Het warme zeewater in oktober in combinatie met een kouder wordende (boven)lucht zorgt voor extreem zware buien. Als deze warme vochtige lucht ook nog eens met een zuidelijke stroming tegen de Alpen wordt gedrukt, versterkt dit de buien en blijven ze bovendien vaak ‘hangen’ tegen de berghellingen. Met neerslag van soms honderden millimeters in enkele uren kan de bodem dit niet aan en ontstaan overstromingen. Door de zuidelijke wind is er ook opstuwing vanuit zee met als gevolg overstromingen zoals in Venetië.

Extreme neerslag neemt toe

In het toekomstige klimaat worden de zomers in het Middellands Zeegebied warmer en neemt de variatie van extremen toe. Hierdoor neemt de kans op extreme neerslag en overstromingen in het najaar toe.

KNMI-klimaatbericht door Ruben IJpelaar

Figuur 1: Hitterecords op veel Europese stations in zomer 2018 (getal geeft rangorde aan t.o.v. de periode 1950-2017). (Bron: KNMI)
Figuur 1: Hitterecords op veel Europese stations in zomer 2018 (getal geeft rangorde aan t.o.v. de periode 1950-2017). (Bron: KNMI)
Figuur 2: Abnormaal warm zeewater rondom Italië in oktober 2018 (Bron: CEAM/NOAA).
Figuur 2: Abnormaal warm zeewater rondom Italië in oktober 2018 (Bron: CEAM/NOAA).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Zulke zachte februaritemperaturen kwamen vroeger niet voor

    Februari 2024 gaat de boeken in als de zachtste februari sinds het begin van de metingen in 1901....

    01 maart 2024 - Klimaatbericht
  2. Zeer zachte, natte, stormachtige en sombere winter

    De winter was zeer zacht met een gemiddelde temperatuur van 6,3 °C graden tegen 3,9 °C normaal. F...

    29 februari 2024 - Nieuwsbericht
  3. Het verleden als sleutel voor de toekomst

    De aarde warmt op doordat de hoeveelheid CO2 in de lucht toeneemt. Maar hoe gevoelig het klimaat ...

    28 februari 2024 - Klimaatbericht
  4. Ontbossing en klimaatverandering duwen het Amazoneregenwoud richting een kantelpunt

    Het Amazoneregenwoud is door ontbossing en andere menselijke activiteiten steeds kwetsbaarder gew...

    26 februari 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten