Klimaatbericht

Noodweer Italië door abnormaal warm zeewater

13 november 2018

Een stuwmeer vol ontwortelde bomen en veel menselijk en materieel leed. Het nieuws stond er vol van. Het was noodweer in Italië afgelopen weken. De Italianen zijn wel wat gewend aan de zuidkant van de Alpen, maar dit jaar waren de buien extreem. En dat terwijl aan de noordkant van de Alpen rivieren als de Rijn laagterecords bereikten door gebrek aan neerslag. Beide hebben als oorzaak de extreem warme zomer in Europa.

Extreem warme zomer Europa

Deze zomer was extreem warm, niet alleen in Nederland maar in heel Europa. Figuur 1 toont voor Europa de rangorde van de warmste dag in 2018 vergeleken met de periode 1950-2017. Opvallend is de hitte in het noorden van Europa en onze contreien. Maar ook in het Middellandse Zeegebied ten westen Italië werd menig temperatuurrecord gebroken. Omdat het zeewater de warmte lang vasthoudt, was de Middellandse Zee ook in oktober nog warmer dan normaal (figuur 2).

Warm zeewater voedt buien

Het warme zeewater in oktober in combinatie met een kouder wordende (boven)lucht zorgt voor extreem zware buien. Als deze warme vochtige lucht ook nog eens met een zuidelijke stroming tegen de Alpen wordt gedrukt, versterkt dit de buien en blijven ze bovendien vaak ‘hangen’ tegen de berghellingen. Met neerslag van soms honderden millimeters in enkele uren kan de bodem dit niet aan en ontstaan overstromingen. Door de zuidelijke wind is er ook opstuwing vanuit zee met als gevolg overstromingen zoals in Venetië.

Extreme neerslag neemt toe

In het toekomstige klimaat worden de zomers in het Middellands Zeegebied warmer en neemt de variatie van extremen toe. Hierdoor neemt de kans op extreme neerslag en overstromingen in het najaar toe.

KNMI-klimaatbericht door Ruben IJpelaar

Figuur 1: Hitterecords op veel Europese stations in zomer 2018 (getal geeft rangorde aan t.o.v. de periode 1950-2017). (Bron: KNMI)
Figuur 1: Hitterecords op veel Europese stations in zomer 2018 (getal geeft rangorde aan t.o.v. de periode 1950-2017). (Bron: KNMI)
Figuur 2: Abnormaal warm zeewater rondom Italië in oktober 2018 (Bron: CEAM/NOAA).
Figuur 2: Abnormaal warm zeewater rondom Italië in oktober 2018 (Bron: CEAM/NOAA).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Vijf jaar aan satellietdata van Tropomi

    Satellietinstrument Tropomi bekijkt al vijf jaar de aarde vanuit de ruimte. Het Nederlandse instr...

    30 september 2022 - Klimaatbericht
  2. Klimaat penalty: slechtere luchtkwaliteit door klimaatverandering

    Door klimaatverandering kan de luchtkwaliteit in landen met veel uitstoot van CO2 verder verslech...

    29 september 2022 - Klimaatbericht
  3. Het regent niet vaker, wel harder

    In de afgelopen zestig jaar is de hoeveelheid neerslag met 9% toegenomen. Het is niet vaker gaan ...

    27 september 2022 - Klimaatbericht
  4. Kopzorgen van het weer

    Een nat pak of tegen de wind in trappen. Het zijn fysieke ongemakken waar we na een lange, droge ...

    20 september 2022 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten