Nieuwsbericht

Oplichtende zee tijdens zwoele nachten

12 juni 2017

Elke zomer tijdens een warme periode duiken er weer foto's op van een nachtelijke mysterieuze blauwe gloed in de branding langs de kust, zo ook weer tijdens de warme periodes eind mei en begin juni dit jaar (zie foto hieronder). Wat zien we hier nu eigenlijk en waarom komt het juist in deze tijd voor?

Het gaat hier om de zogeheten 'zeevonk'. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, is het niet het zeewater dat het blauwe licht uitzendt maar is een minuscuul eencellig organisme de oorzaak; Noctiluca scintillans (letterlijk: flitsend nachtlichtje). Deze algensoort komt over de hele wereld voor in kustgebieden en is dan soms zichtbaar als oranje gekleurde wolken aan het zeewateroppervlak. De zeevonk geeft licht bij beweging door bioluminescentie; een proces waarbij bepaalde chemische stofjes reageren met zuurstof waardoor er licht vrijkomt. Deze reactie is eigenlijk bedoeld om roofvijanden af te schrikken maar kan ook optreden door golven in de branding of wanneer je zelf door het water beweegt.
 
Zeevonk kan het hele jaar kan voorkomen, maar de kans is het grootst bij aanhoudend zonnig en warm weer aan het einde van de lente en in de zomer. In warm water komt de zeevonk namelijk snel tot bloei. In een verder opwarmend klimaat zal de zeevonk wellicht vaker voor gaan komen. Recent onderzoek heeft echter aangetoond dat ook de beschikbaarheid van voedsel in het zeewater, de plaats in het voedselweb en zelfs de windsnelheden aan het zeewateroppervlak een belangrijke rol spelen. Een mogelijke toename van zeevonk is daardoor niet vanzelfsprekend . Voorlopig blijft het in ieder geval een bijzonder en zeldzaam fenomeen.

KNMI-klimaatbericht door Yorick de Wijs

Zeevonk bij Texel op 27 mei 2017, fotograaf: Wouter Mol, @WBMol
Ontwikkeling Juni zeewatertemperatuur in het Haringvliet over de periode van 1972-2015. Bron: Waterbase, Rijkswaterstaat (bewerkt door auteur)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. En weer start de zomer met een flink neerslagtekort

    Overvloedige zon en weinig regen. Voor veel mensen genieten, maar het gebrek aan water heeft grot...

    17 mei 2022 - Nieuwsbericht
  2. Gletsjers maken vaker geluid

    Het smelten en afkalven van gletsjers maakt onhoorbaar geluid. Dit infrageluid is gedurende 18 ja...

    12 mei 2022 - Nieuwsbericht
  3. Zeespiegel stijgt bij Caribisch Nederland net wat sneller

    De wereldgemiddelde zeespiegel is de laatste honderd jaar ruim 20 cm gestegen, waarvan 9 cm in de...

    11 mei 2022 - Nieuwsbericht
  4. KNMI onderzoekt effecten van ruimteweer op ons dagelijks leven

    Onze maatschappij maakt gebruik van geavanceerde technologie├źn die in sommige gevallen kwetsbaar ...

    09 mei 2022 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten