Nieuwsbericht

Rook beïnvloedt wolkenvorming boven oceaan

08 september 2017

Boven de Zuid-Atlantische Oceaan ten westen van Afrika hangt een (semi-)permanente wolkenlaag, die grote invloed heeft op de temperatuur van het oppervlak. Rook die ontstaat tijdens de moessondroogte in Afrika beïnvloedt deze wolkenlaag, maar het is onduidelijk of dit opwarming of afkoeling tot gevolg heeft.

Boven gebieden in de oceanen waar koud, diep water aan het oppervlak komt, zoals ten westen van Afrika, hangt permanent veel bewolking. Deze bewolking verstrooit zonlicht en koelt de aarde. Veranderingen in de hoeveelheid of de samenstelling van de bewolking kunnen grote gevolgen hebben voor de temperatuur op aarde. Het is bekend dat rookdeeltjes dienen als condensatiekern bij de vorming van wolkendruppels, en als lokale warmtebron wanneer ze zonnestraling absorberen.

In Afrika staan jaarlijks tijdens de droge periode van de moesson (juli-september) grote gebieden in brand, met de grootste rookpluimen ter wereld tot gevolg. Deze rookpluimen bereiken zelfs Ascension Island, een vulkanisch rotspuntje in het midden van de Atlantische Oceaan, 3000 km van de branden vandaan. Experts van het KNMI zijn betrokken bij het bemannen van een grondstation op Ascension dat de rook boven het eiland waarneemt. Bovendien wordt met vliegtuigen de samenstelling van de lucht boven het eiland bemonsterd. De waarnemingen laten zien dat de rook de samenstelling van de wolken op verschillende manieren kan veranderen. Als condensatiekernen kunnen de rookdeeltjes voor meer, kleinere waterdruppeltjes zorgen, maar als deze deeltjes worden verwarmd door de zon, kunnen de druppeltjes verdampen. Als dit laatste gebeurt, neemt de bewolking af en zorgen de deeltjes voor een toename van zonlicht en opwarming van het oppervlak.

Vele andere effecten zullen de komende jaren nog in kaart worden gebracht, zowel verkoelende als verwarmende. Het onderzoek van het KNMI is een voortzetting van een zelfde onderzoek op Ascension Island in 2016, gefinancierd door de KHMW (Pieter Langerhuizen stipendium,€15k), in samenwerking met het Britse project CLARIFY (£1.2M), de Amerikaanse projecten ORACLES ($30.6M) en LASIC($150k), en het Franse AEROCLO-SA(€0.7M).


KNMI-klimaatbericht door Martin de Graaf

De UV-lidar (linksboven) meet teruggekaatst laserlicht. Een wolk- of aerosollaag reflecteert meer dan de achtergrond (rechtsboven). Onder: 24 uur metingen van de UV-lidar op Ascension; donkerrood is wolk, groenige lagen zijn rookpluimen.
De UV-lidar (linksboven) meet teruggekaatst laserlicht. Een wolk- of aerosollaag reflecteert meer dan de achtergrond (rechtsboven). Onder: 24 uur metingen van de UV-lidar op Ascension; donkerrood is wolk, groenige lagen zijn rookpluimen.
Uitzicht op de wolkenlaag boven de Zuid-Atlantische Oceaan vanuit het BA-146 onderzoeksvliegtuig, met voor de twee motoren de wolkensensor.
Uitzicht op de wolkenlaag boven de Zuid-Atlantische Oceaan vanuit het BA-146 onderzoeksvliegtuig, met voor de twee motoren de wolkensensor.
Binnenin de BA-146, en zijn bemanning. Tijdens de vlucht wordt er continu gemeten, en gejaagd op de beste omstandigheden, in dit geval rook in combinatie met wolken
Binnenin de BA-146, en zijn bemanning. Tijdens de vlucht wordt er continu gemeten, en gejaagd op de beste omstandigheden, in dit geval rook in combinatie met wolken

Recente nieuwsberichten

  1. Nieuwe metingen opwarming oceaan bevestigen modelresultaten

    De oceanen warmen snel op. Een zojuist in het tijdschrift Science verschenen artikel concludeert ...

    18 januari 2019 - Nieuwsbericht
  2. Nieuwe windatlas voor offshore windenergiesector

    Het KNMI brengt samen met 'ECN part of TNO' en Whiffle een nieuwe en verbeterde windatlas uit. De...

    17 januari 2019 - Nieuwsbericht
  3. Waar scheen de zon in 2018 het felst?

    2018 was een zeer zonnig jaar, waarin de KNMI-meetstations in Nederland gemiddeld 2090 uur zon re...

    15 januari 2019 - Nieuwsbericht
  4. Sneeuwdump in de Alpen

    In het noordoosten van de Alpen stapelt de sneeuw zich sinds oudjaarsdag op. Voor het vakantierei...

    08 januari 2019 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten