OMI in de ruimte@NASA

Satellietinstrument OMI al 20 jaar in de ruimte

15 juli 2024

Vandaag, 15 juli is het precies 20 jaar geleden dat de Aura-satelliet werd gelanceerd, met daar aan boord het Nederlandse Ozone Monitoring Instrument (OMI). De Aura-satelliet had een geplande missie van 6 jaar, dat is nu met 20 jaar al veel meer. OMI meet wereldwijd de concentratie van verschillende gassen en van stofdeeltjes. In de afgelopen twintig jaar heeft OMI bijvoorbeeld de dikte van de ozonlaag nauwkeurig gemeten en het goede nieuws is dat uit de metingen blijkt dat de ozonlaag zich langzaam aan het herstellen is.

Herstel van de ozonlaag

Uit de metingen van OMI zien we dat de ozonlaag zich langzaam aan het herstellen is, door het verbod van ozonafbrekende stoffen. Daarnaast heeft OMI de luchtkwaliteit wereldwijd zien veranderen. Uit de data blijk het succes van maatregelen om zwaveldioxide (SO2) en stikstofdioxide (NO2) uitstoot te verminderen.

Het mijden van vulkaanpluimen

De gegevens van OMI worden ook gebruikt in de luchtkwaliteitsverwachting en door luchvaartmaatschappijen om vulkaanpluimen ter vermijden. OMI-data worden door wetenschappers in de hele wereld gebruikt, voor onderzoek naar de ozonlaag, klimaatverandering en de luchtkwaliteit. Er zijn al meer dan 3000 wetenschappelijke studies gepubliceerd waarin OMI data gebruikt worden.

OMI-metingen boven Europa laten een positieve verandering van de luchtkwaliteit zien. Deze afbeelding laat het gemiddelde NO2 concentratie van 2005 zien.
OMI-metingen boven Europa laten een positieve verandering van de luchtkwaliteit zien. Deze afbeelding laat het gemiddelde NO2 concentratie van 2005 zien.
OMI-metingen boven Europa laten een positieve verandering van de luchtkwaliteit zien. Deze afbeelding laat het gemiddelde NO2 concentratie van 2022 zien.
OMI-metingen boven Europa laten een positieve verandering van de luchtkwaliteit zien. Deze afbeelding laat het gemiddelde NO2 concentratie van 2022 zien.

OMI blijft nog 1-2 jaar in de ruimte 

OMI zal naar verwachting nog 1-2 jaar doorgaan met meten. Daarna zal de Aura-satelliet gecontroleerd teruggestuurd worden naar de aarde om te verbranden in dampkring.

OMI-project

OMI is een innovatief ontwerp dat heeft geleid tot vele opvolgers: om te beginnen met het Nederlandse TROPOMI instrument, dat in 2017 is gelanceerd, de Europese Sentinel-4 en Sentinel 5, die naar verwachting in 2025 worden gelanceerd en vele andere satellietinstrumenten die gebouwd zijn in de Verenigde Staten, Japan en China. Voor de Europese missies levert het KNMI-bijdrages op het gebied van de ijking van de instrumenten en algoritmes voor de dataverwerking. Daarnaast wordt de data op het KNMI gebruikt voor atmosferisch onderzoek.

Het OMI-project wordt wetenschappelijk geleid door het KNMI, in samenwerking met het FMI (Finland) en de NASA (Verenigde Staten). Het Nederlandse deel is gefinancierd door de ministeries van Economische Zaken en Klimaat, en Infrastructuur en Waterstaat, via het Netherlands Space Office (NSO). OMI is ontworpen door DutchSpace (de voorloper van Airbus NL), TNO, en Finse bedrijven. 

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
  3. Koude januari met veel waarschuwingen voor gladheid

    Met een gemiddelde temperatuur van 2,5°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 3,6°C verl...

    30 januari 2026 - Nieuwsbericht
  4. De staat van ons klimaat 2025: zonnig en warm jaar

    2025 was een zeer zonnig jaar. Door de grote hoeveelheid zonnestraling was er ook veel verdamping...

    29 januari 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten