Bron: Identim/Shutterstock

Tropische regenval meten met straalverbindingen tussen gsm-masten

06 september 2021

Tropische regenval kan in kaart worden gebracht met data van straalverbindingen tussen gsm-masten. Dat hebben onderzoekers van het KNMI, Wageningen University & Research en TU Delft in samenwerking met de GSM Association aangetoond. Deze nieuwe techniek kan een soort buienradar voor de tropen worden.

De regeninformatie kan worden afgeleid uit het signaal van straalverbindingen waarmee gegevens van de ene naar de andere gsm-mast worden verzonden. Aanbieders van mobiele telefonie monitoren de sterkte van dat signaal. Regen in het gebied tussen de gsm-masten leidt tot een zwakker signaal. De afname van de signaalsterkte vormt een maat voor de regenintensiteit tussen de gsm-masten, die wordt omgezet naar een regenkaart.

Kwaliteit van regenkaarten

Eerder is de kwaliteit van regenkaarten op basis van deze techniek al aangetoond voor Nederland. Deze aanvullende bron van regeninformatie voegt het meeste toe in gebieden met weinig realtimemetingen van regenmeters en zonder radardekking. Vaak zijn dit landen in de (sub)tropen. Nauwkeurige en gedetailleerde neerslaginformatie is bijvoorbeeld belangrijk voor de landbouw (gewasverzekeringen en irrigatie) en om te waarschuwen voor gevaarlijk weer en overstromingen.

Toegepast op een grote dataset

In het nieuwe onderzoek wordt de techniek voor het eerst op een grote dataset uit een tropisch klimaat toegepast. De kwaliteit van de regenkaarten boven Sri Lanka wordt bevestigd door vergelijking met uursommen en dagsommen van regenmeters en ook met gedetailleerde kaarten van een satelliet die met zijn radar één keer per dag overvliegt.

Buienradar voor de tropen

De techniek zou een soort buienradar voor de tropen kunnen worden en ook worden ingezet voor de kortetermijnweersverwachting. Deze zogenaamde nowcasting is al succesvol getest in Nederland. Uiteindelijk kan een combinatie worden gemaakt met satellietneerslagproducten om minstens elke 15 minuten zo nauwkeurig en gedetailleerd mogelijke neerslaginformatie te krijgen.

Kaarten van Sri Lanka met (a) de locaties van de straalverbindingen en (b) de locaties van de regenmeters. (c) illustratie van een radiostraalverbinding tussen gsm-masten en (d) foto van gebruikte regenmeter

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
  3. Koude januari met veel waarschuwingen voor gladheid

    Met een gemiddelde temperatuur van 2,5°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 3,6°C verl...

    30 januari 2026 - Nieuwsbericht
  4. De staat van ons klimaat 2025: zonnig en warm jaar

    2025 was een zeer zonnig jaar. Door de grote hoeveelheid zonnestraling was er ook veel verdamping...

    29 januari 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten