Ruim veertig jaar heeft het KNMI inmiddels de beschikking over een meetmast van 213 meter hoogte in Cabauw nabij Lopik. Dat heeft in de afgelopen decennia een schat aan waarneemgegevens opgeleverd waarmee tal van wetenschappers onderzoek hebben gedaan.
Wim Monna en Fred Bosveld, die vanuit het KNMI al jarenlang betrokken zijn bij onderzoek op de meetmast en op het meetterrein doken in de archieven en schreven “In Higher Spheres”, een jubileumuitgave over veertig jaar waarnemingen op de Cabauwmast.
Nadat in 1969 de eerste steen was gelegd voor de bouw van een ruim 200 meter hoge meetmast werden op 26 oktober 1972 de eerste metingen verricht.
In de eerste 25 jaar beperkte het onderzoek in Cabauw zich tot de onderste paar honderd meter van de atmosfeer, die zogenoemde grenslaag. Juist in die onderste meters spelen zich processen af, die van groot belang zijn voor het weer aan het aardoppervlak, bijvoorbeeld bij mistvorming en ijzel. Wind, temperatuur en vocht kunnen van grote invloed zijn op het weer aan de grond en de verspreiding van luchtverontreiniging.
Sinds 2002 werkt het KNMI samen met zeven Nederlandse onderzoeksinstituten in het CESAR consortium. In het kader daarvan is de meetapparatuur uitgebreid met remote sening instrumenten die tot op grote hoogte waarnemingen doen aan wolken. Ook worden continu waarnemingen van luchtkwaliteit en broeikasgassen gedaan.
De meetgegevens worden gebruikt voor het verbeteren van weer-, klimaat en luchtkwaliteitmodellen, voor het testen van satellietgegevens en voor onderzoek naar klimaatveranderingen. Alleen al in de afgelopen twintig jaar vonden er zeventien internationale meetcampagnes plaats, die data hebben opgeleverd voor onderzoek naar wolken en straling, wind, neerslagvorming en luchtkwaliteit. Tal van onderzoekers uit de hele wereld vonden de weg naar Cabauw om daar soms weken achtereen metingen te verrichten voor hun onderzoek.
“In Higher Spheres” is verschenen als KNMI-publicatie:
http://www.knmi.nl/bibliotheek/knmipubmetnummer/knmipub232.pdf
Nederlandstalige samenvatting 40 jaar meetmast Cabauw
De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...
13 februari 2026 - KlimaatberichtVorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...
11 februari 2026 - KlimaatberichtDe afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...
04 februari 2026 - KlimaatberichtDinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.
02 februari 2026 - Liveblog