De dagen worden langer en af en toe lijkt er door het zachte weer wel voorjaar in de lucht. Maar de overgang van de winter naar de zomer verloopt grillig, van dag tot dag gaat de temperatuur nauwelijks vaker omhoog dan omlaag en de stapjes omhoog zijn niet veel groter dan de stapjes omlaag. Toch gaat de temperatuur van de winter naar de zomer uiteindelijk tientallen graden omhoog. Hoe zit dat?
We bekijken de verandering van dag tot dag van de etmaalgemiddelde temperatuur in De Bilt in de periode 1991-2020. Dat doen we tussen de koudste dag van de winter en de warmste dag van de zomer daarop. Afbeelding 1 toont bijvoorbeeld de temperatuur in de laatste winter en zomer van deze periode. De temperatuur gaat omhoog van 0°C op 28 december 2019, de koudste dag van die winter, naar 27°C op 11 augustus 2020, de warmste dag van die zomer.
Gemiddeld over 1991-2020 is 13 januari de koudste en 15 juli de warmste dag. De temperatuur gaat in deze periode van ongeveer een half jaar gemiddeld 31°C omhoog. Van dag tot dag gaat de temperatuur echter bepaald niet geleidelijk omhoog, maar in vele kleine stapjes, zowel omhoog als omlaag. Hoe groot zijn deze stapjes, en hoe vaak gaan ze omhoog en omlaag?
De temperatuur neemt iets vaker toe dan af, maar het verschil is klein. Dat zie je als je telt hoe vaak de temperatuur een bepaald aantal graden daalt of stijgt (afbeelding 2). Toenames en afnames in temperatuur kleiner dan 2°C per dag komen even vaak voor, maar bij grotere veranderingen is er iets vaker sprake van een toename. De temperatuur gaat omhoog op 52 procent en omlaag op 48 procent van de dagen. De stapjes omhoog zijn gemiddeld +1,7 graad. Dat is iets meer dan de stapjes omlaag, die gemiddeld −1,5 graad zijn. Ook dit is een klein verschil. Toch maken vele kleintjes hier één grote. Beide effecten - iets vaker én iets grotere stapjes omhoog dan omlaag - zijn hierbij ongeveer even groot. Uiteindelijk gaat al zigzaggend de temperatuur in de ongeveer 180 dagen tussen de koudste winterdag en de warmste zomerdag gemiddeld met ruim dertig graden omhoog.
De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...
04 februari 2026 - KlimaatberichtDinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.
02 februari 2026 - LiveblogMet een gemiddelde temperatuur van 2,5°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 3,6°C verl...
30 januari 2026 - Nieuwsbericht2025 was een zeer zonnig jaar. Door de grote hoeveelheid zonnestraling was er ook veel verdamping...
29 januari 2026 - Nieuwsbericht