Zonnepanelen
Foto: piqsels.com

Zonne-energie loopt voor op zon

13 april 2021

Het onstuimige weer tijdens de paasdagen was voor sommigen wellicht teleurstellend, toch was dat weer ergens goed voor: recordopbrengsten hernieuwbare energie. Hoe komt het dat we energie-record aan record lijken te binden? En is het niet wat vroeg in het jaar voor zonne-energie?

De recordproductie groene stroom op tweede paasdag was niet het directe resultaat van zeer uitzonderlijk weer. Dit record kwam voort uit de combinatie van gunstig weer (winderig en zonnig) en de steeds grotere hoeveelheid windturbines en zonnepanelen (Figuur 1).

Vroege piek zonne-energie

Toch lijkt het wellicht wat vreemd dat er in april al zo’n grote piek van zonne-energie opbrengst is. Iedereen weet tenslotte dat de zonnige zomer pas later begint. Ook hier speelt een combinatie van factoren.

Allereerst de seizoenscyclus van de zon. In de winter zijn dagen kort en is zonnestraling zwak; in de zomer zijn de dagen lang en is de zonnestraling sterk (Figuur 2). Dit kan vrij eenvoudig verklaard worden door de stand van de zon, en herhaalt zich ieder jaar op dezelfde wijze. De oriëntatie waarin en de helling waarop zonnepanelen geïnstalleerd zijn bepaalt hoeveel van de zonnestraling uiteindelijk op de panelen valt.

Een belangrijk tweede aspect bij zonne-energie productie is het feit dat zonnepanelen beter werken, efficiënter, bij lage temperaturen. Die zonnige dagen in juli en augustus zijn dus vaak te warm voor de optimale werking van zonnepanelen.   

Jaarlijkse cyclus zonne-energie

Als we door het jaar heen de opbrengsten van zonnepanelen vergelijken (Figuren 2 en 3), dan valt op dat er een brede zomerperiode is met hoge productie. April doet niet onder voor juni, terwijl de zonnestraling een duidelijke piek heeft in juni. De cyclus van zonne-energie productie loopt in deze tijd van het jaar dus voor op de cyclus van de zon. De donkere wintermaanden leveren, ondanks hun kou, weinig zonne-energie op, maar gelukkig waait het dan gemiddeld meer.

Klimaatakkoord leidt tot productierecords

Om klimaatverandering tegen te gaan is in Nederland het klimaatakkoord opgesteld. Hierin is vastgelegd dat we als land flink zullen investeren in het opwekken van hernieuwbare energie, zoals bijvoorbeeld wind- en zonne-energie. Stroom uit hernieuwbare energiebronnen leidt bij het opwekken niet tot uitstoot van broeikasgassen, en voorkomt daarmee verdere klimaatverandering. Nederland zit niet stil, en maakt werk van de energietransitie. We kunnen de komende jaren dan ook meer productierecords groene energie verwachten.

KNMI-klimaatbericht door Karin van der Wiel

Hernieuwbare energie met pasen
Figuur 1: Productie hernieuwbare energie op maandag 5 april 2021. Getoond wordt zonne-energie (geel), wind op land (lichtblauw) en wind op zee (donkerblauw). Bron: energieopwek.nl
Energieopbrengst zonnepanelen
Figuur 2: Maandelijks gemiddelde productie van zonnepanelen op een dak in Dordrecht. Ieder stipje is een jaar, groen lijn geeft het gemiddelde (september 2012 - maart 2021). Oranje geeft de gemiddelde zonnestraling (De Bilt, 1991-2020).
Energieopbrengst zonnepanelen
Figuur 3: Maandelijks gemiddelde productie van zonnepanelen op een dak in Houten. Ieder stipje is een jaar, groen lijn geeft het gemiddelde (juni 2014 - maart 2021). Oranje geeft de gemiddelde zonnestraling (De Bilt, 1991-2020).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. KNMI-klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden

    Geert Jan van Oldenborgh (59) is dinsdag 12 oktober overleden. De bijdrage van Geert Jan aan de k...

    14 oktober 2021 - Klimaatbericht
  2. KNMI-Global geeft impuls aan samenwerking met ontwikkelingslanden

    96 procent van alle rampen wereldwijd zijn gerelateerd aan (extreme) weersomstandigheden, aldus d...

    13 oktober 2021 - Klimaatbericht
  3. Graaddagen in gasjaar 2021

    Gedurende het gasjaar, dat loopt van 1 oktober tot en met 30 september, berekent het KNMI dagelij...

    12 oktober 2021 - Klimaatbericht
  4. Nobelprijs voor klimaatonderzoekers

    De Nobelprijs voor natuurkunde is dit jaar toegekend aan drie wetenschappers voor hun onderzoek n...

    08 oktober 2021 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- & klimaatberichten