Nieuwsbericht

De hotspot van klimaatopwarming

25 juni 2019

De wereldgemiddelde temperatuur stijgt gestaag door. Inmiddels is het wereldwijd al ongeveer 1 °C warmer dan in het jaar 1850. Niet overal gaat de opwarming echter even snel. Wat is de snelst opwarmende plek op aarde? En hoeveel warmer wordt het daar?

Spitsbergen

Het Noorse eilandenarchipel Spitsbergen heeft de twijfelachtige eer de snelst opwarmende locatie op aarde te zijn. Sinds 1961 steeg de temperatuur er met maar liefst 5,6 °C (figuur 1), ongeveer 1 °C per tien jaar. De opwarming is het sterkst in de afgelopen 20 jaar. Afgelopen maart was het daardoor voor de honderdste achtereenvolgende maand warmer dan normaal (1961-1990 gemiddelde) voor die maand, tot wel 12-14 graden boven normaal in extreem warme maanden. Een gevolg hiervan is dat de winters op Spitsbergen inmiddels twee maanden korter duren dan normaal.

Grote gevolgen

Als gevolg van deze enorme opwarming neemt de kans op lawines sterk toe: de eerste doden zijn al te betreuren geweest en er zijn ook al meerdere gebouwen verwoest. De opwarmende bodem en de wegsmeltende permafrost veroorzaken bovendien steeds vaker aardverschuivingen op de steile hellingen van Spitsbergen. Verder wordt de kans op winterse regenval steeds groter, en daarmee de kans op ijzel zodat rendieren (figuur 2) vanwege de ijslaag niet meer bij korstmossen en ander voedsel kunnen komen, en verhongeren. Ten slotte vriezen sommige Spitsbergse fjorden ’s winters niet meer dicht en kalven de gletsjers in recordtempo af.

Toekomst

Een belangrijke oorzaak van de temperatuurstijging is het terugtrekken van zee-ijs, waardoor het er ‘s zomers minder zonnestraling wordt gereflecteerd en ‘s winters het relatief milde oceaanwater de atmosfeer opwarmt. Klimaatmodellen bevestigen dit en laten zien dat Spitsbergen de hotspot van de huidige opwarming is. De modellen geven bovendien aan dat de langjarige afname van zee-ijs voorlopig zal doorgaan, en dat de jaargemiddelde temperatuur in het Arctische gebied in 2100 bij het hoogste uitstootscenario zo’n 12-14 graden hoger kan zijn dan nu.
 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

 

Opwarming te Spitsbergen vergeleken met die in Oslo en mondiaal voor de periode 1961-2019.
Figuur 1. Opwarming te Spitsbergen (rood) vergeleken met die in Oslo (oranje) en mondiaal (grijs) voor de periode 1961-2019. Bron: Norwegian Meteorological Institute.
Foto van rendier op Spitsbergen.
Figuur 2. Rendier op Spitsbergen. Foto: R. Bintanja

Recente nieuwsberichten

  1. Warmste jaren allemaal recent

    Nederland warmt duidelijk op, recente jaren behoren immers tot de warmste van de meetreeks. Maar ...

    07 april 2020 - Nieuwsbericht
  2. Seismische ruis afgenomen

    Seismologen melden een daling van 45 procent aan seismisch achtergrondruis in Nederland sinds 13 ...

    06 april 2020 - Nieuwsbericht
  3. Zeldzaam ozongat boven de Noordpool

    Toen na de poolwinter begin maart het eerste zonlicht de ozonlaag bescheen, is een uniek ozongat ...

    03 april 2020 - Nieuwsbericht
  4. Maart met heel veel zon

    Maart was één van de zonnigste maartmaanden ooit. De hoeveelheid zon lag met gemiddeld 195 uren r...

    01 april 2020 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten