Nieuwsbericht

De hotspot van klimaatopwarming

25 juni 2019

De wereldgemiddelde temperatuur stijgt gestaag door. Inmiddels is het wereldwijd al ongeveer 1 °C warmer dan in het jaar 1850. Niet overal gaat de opwarming echter even snel. Wat is de snelst opwarmende plek op aarde? En hoeveel warmer wordt het daar?

Spitsbergen

Het Noorse eilandenarchipel Spitsbergen heeft de twijfelachtige eer de snelst opwarmende locatie op aarde te zijn. Sinds 1961 steeg de temperatuur er met maar liefst 5,6 °C (figuur 1), ongeveer 1 °C per tien jaar. De opwarming is het sterkst in de afgelopen 20 jaar. Afgelopen maart was het daardoor voor de honderdste achtereenvolgende maand warmer dan normaal (1961-1990 gemiddelde) voor die maand, tot wel 12-14 graden boven normaal in extreem warme maanden. Een gevolg hiervan is dat de winters op Spitsbergen inmiddels twee maanden korter duren dan normaal.

Grote gevolgen

Als gevolg van deze enorme opwarming neemt de kans op lawines sterk toe: de eerste doden zijn al te betreuren geweest en er zijn ook al meerdere gebouwen verwoest. De opwarmende bodem en de wegsmeltende permafrost veroorzaken bovendien steeds vaker aardverschuivingen op de steile hellingen van Spitsbergen. Verder wordt de kans op winterse regenval steeds groter, en daarmee de kans op ijzel zodat rendieren (figuur 2) vanwege de ijslaag niet meer bij korstmossen en ander voedsel kunnen komen, en verhongeren. Ten slotte vriezen sommige Spitsbergse fjorden ’s winters niet meer dicht en kalven de gletsjers in recordtempo af.

Toekomst

Een belangrijke oorzaak van de temperatuurstijging is het terugtrekken van zee-ijs, waardoor het er ‘s zomers minder zonnestraling wordt gereflecteerd en ‘s winters het relatief milde oceaanwater de atmosfeer opwarmt. Klimaatmodellen bevestigen dit en laten zien dat Spitsbergen de hotspot van de huidige opwarming is. De modellen geven bovendien aan dat de langjarige afname van zee-ijs voorlopig zal doorgaan, en dat de jaargemiddelde temperatuur in het Arctische gebied in 2100 bij het hoogste uitstootscenario zo’n 12-14 graden hoger kan zijn dan nu.
 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

 

Opwarming te Spitsbergen vergeleken met die in Oslo en mondiaal voor de periode 1961-2019.
Figuur 1. Opwarming te Spitsbergen (rood) vergeleken met die in Oslo (oranje) en mondiaal (grijs) voor de periode 1961-2019. Bron: Norwegian Meteorological Institute.
Foto van rendier op Spitsbergen.
Figuur 2. Rendier op Spitsbergen. Foto: R. Bintanja

Recente nieuwsberichten

  1. Het ideale weer voor een ballonvaart

    Als je tijdens een warme zomeravond buiten zit, kun je verrast worden door een luchtballon die bo...

    22 september 2020 - Nieuwsbericht
  2. Toename luchtvervuiling na opheffen lockdown

    De maatregelen om het coronavirus te beheersen hebben geleid tot een sterke afname van het vlieg-...

    18 september 2020 - Nieuwsbericht
  3. 35 jaar bescherming van de ozonlaag

    Op Wereld Ozondag, 16 september, wordt wereldwijd stil gestaan bij de internationale afspraken di...

    16 september 2020 - Nieuwsbericht
  4. Het noordpoolgebied staat in brand

    De natuurbranden in het Arctische gebied deze zomer waren zeer uitgebreid en intens, vooral in Si...

    15 september 2020 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten