Nieuwsbericht

Niet eerder deze eeuw zo droog als dit jaar

03 oktober 2022

Niet eerder deze eeuw was Nederland zo droog als dit jaar. Het landelijke neerslagtekort in het zomerhalfjaar bereikte een maximale waarde van 318 millimeter, twee keer zoveel als normaal. Zowel de lente als de zomer waren droog. Beide seizoenen waren zonnig, waardoor er veel verdamping was. In de zomer viel er bovendien weinig neerslag. Het maximaal neerslagtekort is de afgelopen decennia toegenomen en neemt de komende jaren naar verwachting verder toe.

Hoog neerslagtekort

Het neerslagtekort is het verschil tussen verdamping en neerslag, per dag opgeteld  in het zomerhalfjaar, van april tot en met september. Figuur 1 toont het verloop van het landelijk neerslagtekort dit jaar (zwarte lijn), en de bijdrage daaraan per dag: het dagelijkse verschil tussen de verdamping en de neerslag (rode lijn). Het neerslagtekort is positief, dat is normaal voor het zomerhalfjaar, er is dan altijd meer verdamping dan neerslag.  

Ook de bijdrage per dag is op de meeste dagen positief, dan is de verdamping groter dan de neerslag en stijgt het neerslagtekort. De hoogste dagelijkse waarden van ruim 5 millimeter zie je op dagen zonder neerslag en met veel zon, bijvoorbeeld 22 juni en 19 juli. Het neerslagtekort stijgt dan snel door de verdamping, die toeneemt met de hoeveelheid zonnestraling: twee keer zoveel zon geeft twee keer zoveel verdamping. 

De maximale waarde van 318 millimeter is 2 keer zo hoog als normaal

De rode pieken naar beneden zijn de dagen met veel regen, bijvoorbeeld 20 mei, 5 juni en 26 september. Op die dagen daalt het neerslagtekort. Een flinke piek van bijvoorbeeld 10 millimeter regen wordt echter al gauw door verdamping op een paar zonnige dagen weggewerkt, waardoor het neerslagtekort uiteindelijk toch oploopt. De maximale waarde van 318 millimeter, op 5 september, is twee keer zo hoog als normaal (160 millimeter) (figuur 2). Ondanks de zeer natte weken daarna bleef het neerslagtekort hoog. De waarde aan het einde van september, 224 millimeter, was na die in 2018 en 2003 de hoogste van deze eeuw. 

Landelijk neerslagtekort in 2022, en bijdrage hieraan per dag.
Figuur 1. Landelijk neerslagtekort in 2022 (zwart), en bijdrage hieraan per dag (rood). ©KNMI
Maximaal landelijk neerslagtekort in het zomerhalfjaar van 2022 (mm), zoals getoond het Klimaatdashboard.
Figuur 2. Maximaal landelijk neerslagtekort in het zomerhalfjaar van 2022 (mm), zoals getoond het Klimaatdashboard. ©KNMI

Veel zon, weinig neerslag

Door het zonnige voorjaar begon de zomer met een groot neerslagtekort

Alle maanden van het afgelopen zomerhalfjaar waren zonniger dan normaal. Het zonnigst waren juni en augustus, toen landelijk gemiddeld de zon respectievelijk 30 en 41 procent meer uren scheen dan normaal. De  hoeveelheid regen in het voorjaar was normaal. De zomer was echter zeer droog, er viel 39 procent minder neerslag dan normaal. Door het zonnige voorjaar begon de zomer met een groot neerslagtekort, waarna door de beperkte neerslag en alweer overvloedige zon het neerslagtekort snel verder toenam. 

Neerslagtekort neemt in de toekomst toe

In het verleden lagen jaren met een hoog maximaal neerslagtekort van 250 millimeter of meer steeds minstens tien jaar uit elkaar. Maar 2022 is samen met 2018 en 2020 het derde jaar in vijf jaar tijd met zo’n hoog neerslagtekort (figuur 2, zie ook het klimaatdashboard). Het maximale neerslagtekort is de afgelopen dertig jaar (1993-2022) dan ook toegenomen, met 11 procent per tien jaar. Het maximale neerslagtekort in de lente (april-mei) is nog iets meer toegenomen, met 13 procent per tien jaar. In de komende decennia neemt het neerslagtekort naar verwachting verder toe.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Zeer zonnige herfst

    Deze herfst was zeer zonnig. Alleen in 2018, 2005 en 1959 was het herfstseizoen nog zonniger. Al ...

    01 december 2022 - Nieuwsbericht
  2. Windparken mengen zich in het weer

    Uit een recente studie met het KNMI weermodel blijkt dat windparken het weer beïnvloeden. De wind...

    29 november 2022 - Nieuwsbericht
  3. Maarten van Aalst vanaf 1 februari nieuwe hoofddirecteur KNMI

    Vrijdag 25 november 2022 heeft de ministerraad ingestemd met de benoeming van prof. dr. Maarten v...

    25 november 2022 - Nieuwsbericht
  4. Helderblauwe meren met smeltwater bovenop de ijskap van Antartica

    Wat op Groenland al decennialang doodnormaal was, is de laatste 10 jaar ook op Antarctica begonne...

    22 november 2022 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten