Aan het eind van het jaar voegen we traditiegetrouw een nieuw streepje toe aan de klimaatstreepjescode: de reeks gekleurde lijnen die laat zien hoe de temperatuur in Nederland sinds 1901 is veranderd. De streep van 2025 kleurt rood. Dit jaar komt in de top 10 van warmste jaren terecht. Van het afgelopen decennium (2016-2025) staan zeven jaren in die top tien. Een duidelijk teken van de opwarming van Nederland.
De klimaatstreepjescode bestaat uit verticale lijnen, ieder streepje staat voor een jaar in de lange meetreeks van temperaturen in De Bilt. Hier wordt sinds 1901 iedere dag de temperatuur bijgehouden. De kleur van de streepjes geeft de jaargemiddelde temperatuur aan. Blauwe tinten horen bij relatief koele jaren, rode tinten bij relatief warme jaren.
Ieder streepje staat voor een jaar in de lange meetreeks van temperaturen in De Bilt.
Karin van der Wiel, die ieder jaar de klimaatstreepjescode voor Nederland maakt, legt uit “Het streepjes-effect toont de schommelingen in het weer van jaar tot jaar. De langjarige opwarming is zichtbaar in de afbeelding als geheel: aan het begin van de reeks domineren de koelere blauwe tinten, terwijl aan het eind juist steeds meer diepe roodtinten verschijnen.”
Rond de jaarwisseling, wanneer bijna alle temperatuurmetingen voldaan zijn, wordt het nieuwe streepje voor 2025 aan de klimaatstreepjescode toegevoegd. De jaargemiddelde temperatuur komt in 2025 op 11,4 graden uit. Daarmee is 2025 in Nederland geen recordjaar, maar staat het wel in de top 10 van warmste jaren. Het nieuwe streepje krijgt dus een rode kleur.
In de recente decennia zijn veel jaargemiddelden duidelijk boven het niveau van het begin van de twintigste eeuw uitgekomen, waardoor nieuwe streepjes meestal in de rode zone terechtkomen. Daarmee past 2025 in een langer durende trend van steeds warmer Nederlands klimaat.
De Nederlandse opwarming en de klimaatstreepjescode maken deel uit van een wereldwijd beeld van opwarming. De methode van de klimaatstreepjes is ontwikkeld door klimaatwetenschapper Ed Hawkins om de mondiale temperatuurtrend eenvoudig en visueel weer te geven.
De Nederlandse klimaatstreepjescode sluit aan bij andere analyses van klimaatverandering in Nederland, zoals de KNMI’23-klimaatscenario’s, die laten zien dat de temperatuur komende decennia nog verder zal toenemen, en het recente rapport over weersextremen. Klimaatverandering is geen abstract begrip meer, maar duidelijk zichtbaar in de Nederlandse meetreeksen.
Download de KNMI-klimaatstreepjescode 1901-2025 als grafiek (pdf) of als afbeelding (pdf). Op het KNMI Klimaatdashboard zijn de meetgegevens te bekijken. Het (voorlopige) weeroverzicht van 2025 verschijnt dinsdag 30 december.
2025 gaat de boeken in als het op twee na warmste jaar wereldwijd tot nu toe, na 2023 en 2024. De...
15 januari 2026 - KlimaatberichtDe opwarming van de aarde maakt de kans op een strenge vorstperiode en dus een Elfstedentocht ste...
14 januari 2026 - KlimaatberichtVanaf de late avond van zondag 11 januari tot en met maandagochtend12 januari geldt code oranje i...
11 januari 2026 - LiveblogDeze week sneeuwt het vaak. Ook vandaag weer. Toen ik na de sneeuwbuien op maandagochtend op lang...
07 januari 2026 - Klimaatbericht