Klimaatbericht

Natte jaren in noordpoolgebied worden veel natter

12 februari 2020

Door de opwarming in het noordpoolgebied gaat er gemiddeld genomen meer neerslag vallen, eerst vooral sneeuw en bij verdere opwarming regen. Uit nieuw onderzoek van het KNMI, Rijksuniversiteit Groningen, Wageningen University & Research en Technische Universiteit Delft blijkt dat ook de jaarlijkse variaties sterk zullen toenemen. Deze toename heeft een heel andere oorzaak dan de gemiddelde toename in Arctische neerslag.

Extremen

In het noordpoolgebied zijn alle klimaatveranderingen veel groter dan in de rest van de wereld

Jaar-op-jaar variaties zijn van groot belang voor extremen in weer en klimaat, en dus voor de gevolgen van klimaatverandering. Een bijzonder nat/droog/koud/warm jaar heeft doorgaans veel verstrekkender gevolgen dan een aantal opeenvolgende 'gewone' jaren. In het noordpoolgebied zijn alle klimaatveranderingen, dus ook die in variabiliteit, veel groter dan in de rest van de wereld, waarbij de gevolgen hiervan niet alleen in de Arctic zelf maar ook daarbuiten, zoals in Europa voelbaar zullen zijn.

Transport van waterdamp

Op basis van de nieuwste klimaatmodellen zullen toekomstige variaties in neerslag in de Arctic zeer sterk toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het transport van waterdamp in de atmosfeer naar dit gebied (figuur 1). Dit is in sterke tegenstelling tot de toename in gemiddelde neerslag, die vooral het gevolg is van toegenomen verdamping en zee-ijsafname in de Arctic zelf. Opvallend genoeg worden veranderingen in de gemiddelde neerslag dus bepaald door lokale processen in de Arctic, terwijl de toename in de variaties via atmosferische processen vanuit lagere breedtes wordt aangedreven.

Noordpoolgebied veel natter

In de toekomst zullen natte jaren in het noordpoolgebied veel natter worden

Op basis hiervan mag worden geconcludeerd dat natte jaren in het noordpoolgebied in de toekomst veel natter zullen worden. Dit wordt niet alleen veroorzaakt door de stijging in de gemiddelde neerslag, maar vooral ook door de sterke toename in de jaar-op-jaar variaties. Overigens zijn de toekomstige veranderingen in klimaatvariabiliteit minder zeker dan die in het gemiddelde klimaat. Hoewel in nagenoeg alle klimaatmodellen de neerslagvariabiliteit in het Arctische gebied toeneemt, is de mate waarin dat gebeurt sterk modelafhankelijk.

 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

 

Figuur 1. Veranderingen in de vochtbudgettermen (neerslag, verdamping, atmosferisch vochttransport door 70°N) in de het Arctische gebied (70-90N). A) Gemiddelde waarden, B) Jaar tot jaar variaties. ©KNMI

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Aardbeving van magnitude 3 bij Drentse Geelbroek

    In Drenthe heeft in de nacht van vrijdag 13 maart op zaterdag 14 maart om 2:14 uur een aardbeving...

    14 maart 2026 - Nieuwsbericht
  2. Minder vlees en zuivel: wat doet dat met onze uitstoot?

    Onze consumptie van vlees en zuivel veroorzaakt broeikasgasuitstoot en draagt bij aan de huidige ...

    04 maart 2026 - Klimaatbericht
  3. De Noordzee warmt op, maar niet overal en niet in elk seizoen even snel

    Elk jaar is de Noordzee rond deze tijd het koudst. Maar tegenwoordig koelt het zeewater minder st...

    02 maart 2026 - Klimaatbericht
  4. Zachte winter met veel gladheid en sneeuw

    Met een gemiddelde temperatuur van 4,8 °C was de winter 2025-2026 zacht, ondanks de koude januari...

    27 februari 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten