Nieuwsbericht

Noordwestenwind brengt buien over warm zeewater

18 december 2017

Na de sneeuw van vorige week hadden we afgelopen dagen meestal regenbuien vanaf de Noordzee. Deze ontstaan bij een noordwestelijke stroming waarbij relatief koude lucht vanaf de noordelijke oceaan over relatief warm zeewater van de Noordzee stroomt. Of we vaker noordwestenwinden kunnen verwachten in een toekomstig klimaat is nog niet duidelijk. Wel worden de buien intenser door de opwarming van de aarde.

Noordwestenwind

Een noordwestelijke stroming ontstaat vaak tussen een hogedrukgebied bij Engeland en een lagedrukgebied boven Scandinavië (Figuur 1). De grondlegger van het KNMI, Buys Ballot, omschreef deze wetmatigheid passend: “Als je op het noordelijk halfrond met je gezicht in de wind staat, bevindt een hogedrukgebied zich links en een lagedrukgebied rechts”.

Honingraat

De noordwestelijke stroming voert koude arctische lucht naar het zuiden. Met name in nazomer, herfst en vroege winter ontstaat er een groot temperatuurverschil tussen het relatief warme zeewater en de koude bovenlucht. Deze situatie is instabiel en er ontwikkelen zich sterke, verticale bewegingen. In warme stijgbewegingen condenseert de waterdamp tot wolken en ontstaat er regen, in de daalbewegingen droogt de lucht uit en ontstaan er opklaringen. Zo ontstaan er talrijke buien die zich in een soort honingraatstructuur organiseren, convectiecellen genoemd (Figuur 2).  De stroming voert de winterse buien het land op en als de instabiliteit groot genoeg is, gaan ze zelfs gepaard met onweer (Figuur 3).

Klimaatverandering

Uit berekeningen met klimaatmodellen blijkt dat in een opwarmend klimaat de buien heftiger worden.  De instabiliteit in de buien neemt toe met 14 procent per graad opwarming. Onduidelijk is nog of we vaker noordwestelijke stromingen zullen krijgen en hoeveel de Noordzee zal opwarmen. Wel is duidelijk dat de kans op sneeuw door de opwarming sterk afneemt.

KNMI-klimaatbericht door Ruben IJpelaar

 

Noordwestelijke stroming
Figuur 1: Noordwestelijke stroming tussen (een rug van) hoge druk en lage druk. Contouren geven luchtdruk weer, kleuren de verwachte neerslag (Bron: ECMWF verwachting van vrijdag 15 dec voor maandag 18 dec 2017, bewerkt door auteur).
Meteosat opname 15 december 2017.
Figuur 2: Meteosat opname van vrijdag 15 december 2017 om 12:45 uur. De honingraatstructuur in de bewolking boven de oceaan correspondeert met convectieve buien.
Buienwolk
Figuur 3: Buienwolk meegevoerd in koude lucht in noordwestelijke stroming op 12 dec 2017 in Linschoten (Bron: Joost Postma) .

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. En weer start de zomer met een flink neerslagtekort

    Overvloedige zon en weinig regen. Voor veel mensen genieten, maar het gebrek aan water heeft grot...

    17 mei 2022 - Nieuwsbericht
  2. Gletsjers maken vaker geluid

    Het smelten en afkalven van gletsjers maakt onhoorbaar geluid. Dit infrageluid is gedurende 18 ja...

    12 mei 2022 - Nieuwsbericht
  3. Zeespiegel stijgt bij Caribisch Nederland net wat sneller

    De wereldgemiddelde zeespiegel is de laatste honderd jaar ruim 20 cm gestegen, waarvan 9 cm in de...

    11 mei 2022 - Nieuwsbericht
  4. KNMI onderzoekt effecten van ruimteweer op ons dagelijks leven

    Onze maatschappij maakt gebruik van geavanceerde technologie├źn die in sommige gevallen kwetsbaar ...

    09 mei 2022 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten