Besneeuwde alpentop tegen een blauwe lucht
Foto: Robert Bezem

Skipistes in de Alpen kleuren steeds groener

07 februari 2024

Met de voorjaarsvakantie voor de deur is sneeuw in de Alpen – of het tekort hieraan – voor de wintersportliefhebber het gesprek van de dag. Door de hoge temperaturen is in de afgelopen weken op veel plekken een groot deel van het eerder opgebouwde sneeuwdek weggesmolten. Door klimaatverandering zien we steeds vaker groene skipistes in de Alpen.

Hoewel de temperaturen weer iets zijn gezakt, is het ook nu nog opvallend zacht in de Alpen voor de tijd van het jaar. De zorgen van vakantiegangers zijn dan ook niet ongegrond: er is op meerdere plaatsen in de Alpen sprake van sneeuwdroogte, een periode waarin er abnormaal weinig sneeuw ligt vergeleken met de voorgaande jaren. 

Twee oorzaken voor de sneeuwdroogte 

Er zijn twee factoren die bijdragen aan sneeuwdroogte: neerslag en temperatuur. Ook als het koud is, bouwt er immers geen dik sneeuwdek op als het weinig sneeuwt.  Bovendien gaat bij te hoge temperaturen de sneeuwval over in regen en smelt de sneeuw die er al ligt. 

De afgelopen week werd de sneeuwdroogte in de Alpen in stand gehouden door een combinatie van die twee oorzaken: een uitgebreid hogedrukgebied in de buurt van Frankrijk en Spanje zorgde voor weinig neerslag in de Alpen (afbeelding 1). Ook werd zachte lucht door dit hogedrukgebied vanuit het zuiden naar de Alpen gevoerd. Hierdoor smolt een groot deel van de sneeuw die er lag weg. 

Toenemende sneeuwdroogte 

De huidige sneeuwdroogte in de Alpen zorgt wellicht voor een déjà vu gevoel. Dat kan kloppen. Italiaanse onderzoekers hebben uitgezocht hoe vaak sneeuwdroogtes sinds de jaren ’30 zijn voorgekomen in de Italiaanse Alpen. Opvallend genoeg kwamen drie van de vijf zwaarste sneeuwdroogtes in de afgelopen vijf jaar voor: in de winters van 2019, 2022 en 2023 (afbeelding 2). 

De kans op sneeuwdroogte in de Alpen is de afgelopen decennia toegenomen door klimaatverandering. Dat komt door een toename van zowel warm als droog weer in het winterseizoen. Bovendien duren deze droogtes steeds langer en zorgen ze voor een korter sneeuwseizoen. De veranderingen hebben grote impact op de economie in de regio, aangezien deze grotendeels van toerisme afhankelijk is. Zonder kunstmatige sneeuw loopt de helft van ruim 2000 onderzochte skigebieden in Europa het risico op sneeuwtekorten bij twee graden wereldwijde opwarming.

Weerkaart van 1 februari 2024. Een hogedrukgebied voert zachte lucht aan vanuit het zuiden en westen.
Afbeelding 1. Weerkaart van 1 februari 2024. Een hogedrukgebied voert zachte lucht aan vanuit het zuiden en westen, ©KNMI.
Grafiek met horizontaal de hoeveelheid neerslag en de gemiddelde temperatuur voor ieder sneeuwseizoen van 1930 tot 2023. Ieder jaar is een stip waarvan de kleur aangeeft hoeveel sneeuw er dat seizoen lag.
Afbeelding 2. Voor ieder sneeuwseizoen sinds 1930 staat verticaal de gemiddelde temperatuur en horizontaal de hoeveelheid neerslag als afwijking van het langjarig gemiddelde over 1961-1990. De kleuren geven de afwijking in de hoeveelheid sneeuw aan op de grond. Alle getallen zijn genormaliseerd. Bron: Colombo, Env. Res. Lett., 2023.
Lijngrafieken van de 14-daagse weersverwachting van 6 februari om 12 uur voor Sankt Anton am Arlberg, Oostenrijk, gebaseerd op het weermodel van het ECMWF. Voor bewolking, neerslag, wind en temperatuur.
Afbeelding 3. 14-daagse weersverwachting van 6 februari om 12 uur voor Sankt Anton am Arlberg, Oostenrijk, gebaseerd op het weermodel van het ECMWF. De hoogte van de blauwe boxen geeft de onzekerheid in de verwachting aan.

Verwachting voor de voorjaarsvakantie 

Voor de voorjaarsvakantie is er ruimte voor goed nieuws voor de Nederlandse wintersporters. De invloed van hoge druk is aan het afnemen, waardoor fronten met neerslag weer steeds beter doorkomen. Vooral in en na het weekend laten de weermodellen weer lagere temperaturen zien in de Alpen met een grotere kans op neerslag (afbeelding 3). Een goede frontpassage en wat koude dagen en de witte wereld is weer gedeeltelijk hersteld− al zullen wintersporters het allicht wat hoger op de berg moeten zoeken deze vakantie. 

KNMI-klimaatbericht door Lone Mokkenstorm 

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Ontbossing en klimaatverandering duwen het Amazoneregenwoud richting een kantelpunt

    Het Amazoneregenwoud is door ontbossing en andere menselijke activiteiten steeds kwetsbaarder gew...

    26 februari 2024 - Klimaatbericht
  2. Luisteren naar de poolwervel

    Uit recent onderzoek blijkt dat de stratosferische poolwervel kan worden gemeten met onhoorbaar, ...

    21 februari 2024 - Klimaatbericht
  3. Nederlandse TANGO-satellieten gaan lokale emissies monitoren

    De Europese ruimtevaartorganisatie (ESA) heeft groen licht gegeven voor de realisatie van de Nede...

    21 februari 2024 - Nieuwsbericht
  4. Is het mogelijk dat de Golfstroom plotseling sterk verzwakt?

    Ja, dat kan gebeuren als de aarde verder opwarmt. Maar wanneer is nog erg onzeker. Volgens Deens ...

    20 februari 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten