Wat als het nog warmer wordt?

03 augustus 2021

De aarde warmt op. Tegelijkertijd zien we extremere buien, maar ook meer droogte en hittegolven. Je vraagt je af wat er gebeurt als het nog warmer wordt. Het KNMI heeft een nieuwe methode ontwikkeld om het weer van vandaag te ‘transformeren’ naar een warmere toekomst. Zo krijgen we een beeld van bijvoorbeeld hoe veel warmer en droger de zomer van 2018 geweest zou zijn in een klimaat dat 2 graden warmer is dan vandaag. De gevolgen van klimaatverandering worden op deze manier inzichtelijker en het wordt duidelijker wat voor aanpassingen nodig zijn om bestand te zijn tegen dergelijke toekomstige weersituaties.

Ons weer verandert

Klimaatverandering is voor velen iets wat zich ver weg lijkt af te spelen. Ver weg op andere continenten, of ver weg in de toekomst. Dit is een misvatting, klimaatverandering heeft ook nu al invloed op bijvoorbeeld temperatuur, neerslag en droogte in Nederland, en zal ons in de toekomst voor grote uitdagingen zetten.

Traditionele projecties van klimaatverandering beschrijven hoe de statistiek van het weer zal veranderen. Dit is heel abstracte informatie, en is daardoor wellicht minder aansprekend en kan dan leiden tot de beschreven misvattingen. Als alternatief zijn er wetenschappelijke verhaallijnen. Mensen zijn zeer goed geoefend in het luisteren naar verhalen (bedenk maar eens: “Er was eens…”), en uit onderzoek blijkt dat deze nieuwe vorm van informatie leidt tot betere risicoschattingen en effectievere besluitvorming.

Verhaallijnen van toekomstig weer

Het grote verschil tussen statistische beschrijvingen van klimaatinformatie en de alternatieve verhaallijnen, is dat de laatste gebaseerd zijn op een specifieke weer gebeurtenis. Men beschrijft bijvoorbeeld toekomstige versies van recente weer extremen, bijvoorbeeld de extreme droogte van 2018. Als onderdeel van een groot Europees project voor klimaatverwachtingen, heeft KNMI een methode ontwikkeld om recent weer te transformeren naar een warmere toekomst.

Toekomstige droogtes zoals 2018

Uit grote datasets klimaatsimulaties selecteerden wij zomers die veel lijken op de droge zomer van 2018 (figuur 1). De gesimuleerde versie van 2018 lijkt behoorlijk op de werkelijke zomer, we hebben daardoor vertrouwen in de methode van selecteren. De toekomstige droogtes geven geen rooskleurig beeld. Het maximaal neerslagtekort is hoger, de hoeveelheid beschikbaar bodemvocht voor bijvoorbeeld landbouw en natuur neemt verder af, en het gebied onder invloed van droogte breidt uit (figuren 2 en 3). Dit toont het belang aan van het beperken van meer klimaatverandering (mitigatie) en ons aanpassen aan nieuwe omstandigheden (adaptatie).

KNMI-klimaatbericht door Karin van der Wiel
 

Figuur 1. Selectie van zomers zoals 2018 uit een grote dataset van klimaatsimulaties (2000 jaar). Waargenomen 2018 in blauw, gesimuleerde zomers in paars.
De droge zomer van 2018 in een klimaat dat 2 en 3 graden warmer is.
Figuur 2. Effect van klimaatverandering op droogtes zoals die van 2018. Alle data op basis van gesimuleerde analogen: huidig klimaat in grijs, klimaten met 2 en 3 graden opwarming in geel en rood.
De grootte van het gebied dat onder droogte lijdt in een klimaat dat 3 graden warmer is dan vandaag
Figuur 3. Deel van Europa dat te maken heeft met droogte in huidig klimaat (links) en klimaat met 3 ℃ opwarming (rechts). Gemeten aan de hand van bodemvocht (percentiel t.o.v. huidige klimatologie).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. In de herfst is overdag de zon de baas, ’s nachts de zee

    De gemiddelde temperatuurverdeling in Nederland wordt vooral bepaald door de zon en de zee. Grofw...

    22 september 2021 - Klimaatbericht
  2. Noordzee als warmtebatterij voor najaarsbuien

    Natte voeten op het strand op een mooie nazomermiddag half september…iedereen die dat ervaart mer...

    21 september 2021 - Klimaatbericht
  3. Montreal Protocol beschermt ozonlaag en vermindert broeikaseffect

    Op Wereld Ozondag, 16 september, wordt jaarlijks wereldwijd stil gestaan bij de internationale a...

    16 september 2021 - Klimaatbericht
  4. Australische ‘Black Summer’-bosbranden produceerden bijna dubbel zoveel CO2 als alle Australiërs in een jaar

    Australië werd in de zomer van 2019-2020, ook wel ‘Black Summer’ genoemd, geteisterd door enorm b...

    15 september 2021 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- & klimaatberichten