Nieuwsbericht

Zeer zachte november na twee koude herfstmaanden

01 december 2015

De afgelopen maand was de op een na zachtste november sinds het begin van de metingen. Bovendien was november 2015 veel natter dan normaal.

De gemiddelde temperatuur was afgelopen november in De Bilt bijna 10 graden. Dat is ruim drie graden boven het langjarig gemiddelde. Alleen in 1994 was november nog zachter, sinds het begin van de metingen in 1901.
De eerste twintig dagen waren uitzonderlijk zacht. Met name op 3 november was het bijzonder zacht voor de tijd van het jaar. In Maastricht werd zelfs 20,9 graden gemeten, een temperatuur die zelfs in de zomer niet zou misstaan.
De laatste tien dagen van de maand waren een stuk kouder. Op 23 november noteerde De Bilt zijn eerste en enige vorstdag van het najaar. De landelijk laagste temperatuur had Gilze-Rijen met -4,7 graden.

Gemiddeld over het land viel 126 mm tegen 82 mm normaal (gemiddeld over het tijdvak 1981-2010). Vooral in het westen en noorden van het land was het nat met op verschillende plaatsen 165 mm neerslag. Bovendien was het vaak onstuimig weer. Op 15 november was de eerste herfststorm. Ook op 17 en 29 november stormde het  langs onze kust en werd er windkracht 9 gemeten.  Daarbij kwamen zeer zware windstoten voor met windsnelheden van lokaal 120 km/uur. Het KNMI gaf op beide dagen waarschuwingen code oranje uit voor zeer zware windstoten, Ondanks de warme novemberdagen was het niet zonniger dan normaal. De zon scheen gemiddeld circa 63 uur wat normaal is voor november.

De herfst 2015 is door de zachte novembermaand vrij zacht te noemen, terwijl september en oktober vrij koud waren. In september werd het in De Bilt niet warmer dan 20,2 graden. We moeten ruim een halve eeuw teruggaan om in september een nog lagere maximumtemperatuur te vinden. Maar november was zo zacht dat de balans voor de herfst uiteindelijk naar de zachte kant uitsloeg.

Klimatologische overzichten: November 2015 / Herfst 2015

Achtergrondartikel: Bijdrage klimaatverandering aan zachte novemberdagen

November 2015 was een uitzonderlijk zachte en natte maand. Foto: Jannes Wiersema

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El NiƱo en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten