Klimaatbericht

Zwavel: een voorbeeld voor klimaatbeleid

24 november 2017

China en recent ook India kampen met grote problemen met de luchtkwaliteit. In de media verschijnen regelmatig mistige foto's waarbij de zon overdag niet of nauwelijks zichtbaar is. De hoeveelheden fijnstof overstijgen in sommige steden soms wekenlang de gestelde normen. Veel mensen dragen uit bescherming de hele dag een mondkapje.

Veel zwavel in China

Bij de grote boosdoeners in China en India horen kolencentrales. Kolen zijn rijk aan zwavel, wat kan leiden tot de vorming van fijnstof. Figuur 1 toont de gemiddelde hoeveelheid zwaveldioxide (SO2) in China voor de periode 2005-2014. De satellietwaarnemingen laten goed zien hoezeer China al vele jaren gebukt gaat onder zwavel. Recentelijk is er boven China wel een afname in zwaveldioxide gemeten, een gevolg van beleidsmaatregelen. In India is er echter tegelijkertijd een snelle toename van de zwaveluitstoot geconstateerd. Er zijn zorgen dat India in de komende jaren een tweede China wordt.

Zwavel in Europa vrijwel verdwenen

Figuur 1 laat ook zien dat Europa tegenwoordig vrijwel verschoond is van zwavel, met uitzondering van een paar oude kolencentrales in Zuidoost-Europa. Zwaveldioxideconcentraties in Nederland zijn zo laag dat ze vrijwel niet meer te meten zijn. Naar aanleiding van de zure regen problematiek is sinds de jaren 1980 zwavel uit fossiele brandstoffen verwijderd en worden de rookgassen van kolencentrales gefilterd. Dat de concentraties eerder veel hoger waren blijkt uit modelsimulaties voor 1975, 1990, en 2005 (zie Figuur 2). De zwaveldioxide in Europa in 1975 deed niet veel onder voor de huidige situatie in China. Vanaf ongeveer 1990 volgt een snelle afname dankzij succesvol beleid om emissies van zwaveldioxide te reduceren.

Voorbeeld voor klimaatbeleid

Ambitieus klimaatbeleid zoals vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs heeft als doel de uitstoot van CO2 in de komende decennia wereldwijd rap aan banden te leggen. CO2 is echter afkomstig uit veel meer  bronnen dan alleen kolencentrales, waardoor effectieve maatregelen voor CO2 moeilijker zijn dan voor zwavel. Het met succes aangepakte zwavelprobleem in Europa geeft niettemin een inspirerend voorbeeld van waartoe millieumaatregelen kunnen leiden.

KNMI-klimaatbericht door Jos de Laat en Michiel van Weele




 

Figuur 1. Gemiddelde hoeveelheid atmosferisch SO2 gemeten met het OMI satellietinstrument voor de periode 2005-2014 in Oost Azie (links) en Europa (rechts). Voor de kleurenschaal zie Figuur 2. Bron: KNMI.
Figuur 1. Gemiddelde hoeveelheid atmosferisch SO2 gemeten met het OMI satellietinstrument voor de periode 2005-2014 in Oost Azie (links) en Europa (rechts). Voor de kleurenschaal zie Figuur 2. Bron: KNMI.
Figuur 2. Klimaatmodelsimulaties van de hoeveelheid SO2 in Europa in 1975, 1990, en 2005. De kleurenschaal is identiek aan die in figuur 1. De zwaveluitstoot van de Etna in Italië is constant is verondersteld. Bron: het ACCMIP project.
Figuur 2. Klimaatmodelsimulaties van de hoeveelheid SO2 in Europa in 1975, 1990, en 2005. De kleurenschaal is identiek aan die in figuur 1. De zwaveluitstoot van de Etna in Italië is constant is verondersteld. Bron: het ACCMIP project.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. De winter wordt per jaar een dag korter

    Door de klimaatverandering worden de winters als het ware steeds korter. Hoe snel gaat dat?

    26 januari 2023 - Klimaatbericht
  2. Waar blijft die extra energie?

    De aarde warmt op. De energie die onze planeet opneemt van de zon, is namelijk groter dan de afk...

    24 januari 2023 - Klimaatbericht
  3. Winterkou is snel aan het verdwijnen

    De kans is steeds groter dat de gemiddelde temperatuur van de koudste winterweek in Nederland bov...

    19 januari 2023 - Klimaatbericht
  4. Antarctisch zee-ijs op laagste niveau ooit

    Niet eerder werd in begin januari zo weinig zee-ijs waargenomen rondom Antarctica (waar het nu zo...

    17 januari 2023 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten