Klimaatbericht

Afname luchtvervuiling boven Nederland

27 maart 2020

De maatregelen om het coronavirus te bestrijden, hebben als neveneffect dat er minder vervuilende stoffen worden uitgestoten. Uit een analyse van satellietmetingen uit 2019 en 2020 wordt geschat dat de maatregelen hebben geleid tot een afname van tussen de 20 en 60 procent van de concentraties boven Nederland. Deze vermindering van luchtvervuiling kunnen we waarnemen vanuit de ruimte met het Nederlandse satellietinstrument Tropomi.

​Lees het meest recente nieuws in het artikel Afname luchtvervuiling tijdens coronacrisis
 

Minder uitstoot in Nederland

In ons land zijn vanaf 16 maart maatregelen getroffen om het coronavirus te beheersen. Deze maatregelen leiden tot een sterke vermindering van bijvoorbeeld wegverkeer, vliegverkeer en industriële activiteiten. Daardoor is er tijdelijk minder uitstoot van schadelijke stoffen, zoals koolstofdioxide en stikstofdioxide. 

Afgelopen week, vanaf zondag 22 maart, was uitzonderlijk zonnig en droog, met een zuidoosterwind door een groot hogedrukgebied ten noorden van Nederland. De satelliet kan niet door wolken heen kijken, maar door het zonnige weer zijn deze week extra veel metingen verricht kunnen worden. Om de invloed van het weer op de vergelijking te minimaliseren hebben we 22-26 maart 2020 vergeleken met de periode 23-27 februari 2019 toen het ook grotendeels onbewolkt was in noordwest-Europa met ook een wind uit het zuidoosten. Deze vergelijking is te zien in figuur 1.  

Data combineren

De NO2-concentraties variëren sterk van dag tot dag, met name vanwege de veranderingen in het weer maar ook bijvoorbeeld door veranderingen in de uitstoot. Zo is de uitstoot in Nederland bijvoorbeeld op zondag veel lager dan doordeweeks. Op basis van metingen van één dag kunnen daarom moeilijk conclusies worden getrokken. Door de gegevens te middelen in de tijd raken we een deel van deze variabiliteit kwijt. We hebben de data over verschillende periodes gecombineerd en vergeleken met de periode voor deze maatregelen en met het maandgemiddelde van maart 2019.

De schatting van de reductie is afhankelijk van hoe de vergelijking precies wordt gedaan en welke periode gekozen wordt voor de middeling. Daarom is de schatting op basis van alleen deze metingen relatief onzeker voor Nederland, met een marge van 20 tot 60 procent.

Al zestien jaar worden satellietmetingen gedaan door het OMI-instrument, de voorloper van Tropomi. Uit de vergelijking met deze historische gegevens blijkt hoe uitzonderlijk de actuele situatie is.

China en Europa

Eerder werd al een sterke afname in luchtvervuiling boven China en Noord-Italië gemeten. Ook in Parijs, Rome en Madrid is dit vastgesteld. Vergelijkbare afnames werden recent door de European Environment Agency gerapporteerd voor steden in Europa op basis van grondmetingen van NO2.

Volgende stap

Een volgende stap is het combineren van de satellietmetingen van de concentraties NO2 met metingen aan de grond en met modellen die de chemie in de atmosfeer en de meteorologische variabiliteit beschrijven. Door deze combinatie kunnen we de meteorologische invloed beter kwantificeren en preciezere schattingen maken van de veranderingen in de uitstoot.


Klimaatbericht door Henk Eskes, Pepijn Veefkind en Pieternel Levelt

Kaartje waarin tropomi-metingen zichtbaar worden gemaakt
Tropomi NO2-metingen boven Nederland van 22-26 maart 2020 vergeleken met 23-27 februari 2019, een periode met vergelijkbare meteorologische omstandigheden.

Recente nieuwsberichten

  1. Nederland bijna 3% zonniger tijdens coronacrisis

    De gemeten zonnestraling lag tussen half maart en half juni ongeveer 2,5 procent hoger dan het ge...

    05 augustus 2020 - Klimaatbericht
  2. Koelste julimaand in bijna 10 jaar

    Met een gemiddelde temperatuur van 17°C in De Bilt tegen normaal 17,9°C was juli een koele maand....

    01 augustus 2020 - Klimaatbericht
  3. Aantal warme nachten verdrievoudigd

    Sinds de tweede helft van de vorige eeuw is het aantal warme nachten verdrievoudigd. Het aantal w...

    31 juli 2020 - Klimaatbericht
  4. Klimaatverandering persoonlijk gemaakt

    De coronacrisis laat zien dat we als samenleving heel snel op acute dreiging kunnen reageren. De ...

    28 juli 2020 - Klimaatbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten