Thermometer geeft 30 graden aan
Thermometer geeft 30 graden aan (Bron: Jannes Wiersema)
Uitleg over

Tropische dagen

Een tropische dag is volgens de meteorologie een dag waarop de maximumtemperatuur 30,0 graden of hoger is.

In De Bilt is 5 mei 1916 de vroegste tropische datum van het jaar. Landelijk is 21 april 1968 met 32,2 graden in Venlo en Gemert de vroegste tropische dag sinds het begin van de metingen ruim honderd jaar geleden.

Het grootste deel van ons land telt gewoonlijk (gemiddeld over 1981 tot 2010) twee tot vijf tropische dagen per jaar, de minste aan zee. In het oosten van Limburg zijn een zestal tropische dagen per jaar heel normaal.

Warme zomers

In sommige jaren met warme zomers loopt dat aantal op tot meer dan twintig tropische dagen. In de zomer van 1976 werd in het zuiden op vijftien opeenvolgende dagen meer dan 30 graden gemeten. De zeer warme juli van 2006 leverde daar plaatselijk achttien tropische dagen op. Op 20 augustus 2009 werd in Ell (L) 37,0 graden gemeten.

Bandbreedte waarbinnen globaal de hoogst mogelijke maximum- en minimumtemperaturen in De Bilt liggen
Bandbreedte waarbinnen globaal de hoogst mogelijke maximum- en minimumtemperaturen in De Bilt liggen ©KNMI
Aantal tropische dagen in Nederland gemiddeld over het tijdvak 1981-2010
Aantal tropische dagen in Nederland gemiddeld over het tijdvak 1981-2010 ©KNMI

Record tropische dagen

Het grootste aantal tropische dagen in een zomer van de laatste decennia staat op naam van weerstaton Arcen in Limburg. In 1995 kwam hier de temperatuur 23 dagen boven de 30 graden uit. Het totale zomeraantal lag iets onder het record van de legendarische zomer van 1947 toen Maastricht 27 tropische dagen telde.

De langste tropische periode bood 1941 met vanaf 7 juli een serie van zeven tropische dagen. Een serie van zes tropische dagen had ons land vanaf 4 augustus 1975 en periodes van vijf tropische dagen vanaf 9 augustus 1997, 24 juni 1976, 2 juli 1976, 10 juli 1923 en 9 augustus 1911.

Record hoogste temperatuur

De hoogste temperatuur ooit ergens in Nederland gemeten is 38,6 graden op 23 augustus 1944 in Warnsveld. Arcen noteerde op 6, 7 en 8 augustus 2003 achtereenvolgens 35,2, 37,8 en 37,7 graden en op 12 augustus van dat jaar 37,2 graden. Een temperatuur van 37,0 graden of hoger is op het weerstation in Maastricht sinds 1901 drie keer gemeten, op 23 augustus 1944 (38,0 graden) en op 27 juni 1947 (37,3 graden) en op 2 juli 2015 (38,2 graden).

Kustprovincies

In de kustprovincies is tropische warmte door het koudere zeewater uitzonderlijker, maar bij aflandige wind wordt ook hier soms de 30 graden overschreden. Op 19 juli 2006 is in Westdorpe in Zeeland 37,1 graden gemeten. Eind juli 2002 beleefde Westdorpe drie tropische dagen met 31,7, 32,5 en 34.9 graden.

Op het weerstation De Kooy bij Den Helder werd op 19 juli 2014 34,6 graden gemeten, de hoogste temperatuur van de meetreeks sinds 1906. In de uitzonderlijk warme zomer van 1976 registreerde Vlissingen zeven tropische dagen.

Landelijke records

Landelijk is het sinds het begin van de metingen in 1901 op 36 dagen voorgekomen dat het ergens in het land (op minstens één van de vijf hoofdstations van het KNMI) 35,0 graden of warmer was. In De Bilt is het in de afgelopen ruim honderd jaar op zes dagen warmer geworden dan 35,0 graden.

Meer uitleg over

  • Oude temperatuurmeting in De Bilt. In de nok van de Pagode, de grote open hut met een puntdak, staat een thermograaf voor registratie van de temperatuur. Naast de Pagode staat een Stevensonhut, die op vrijwel alle weerstations werd gebruikt. ©KNMI

    Centraal Nederland Temperatuur

    De Centraal Nederland Temperatuur biedt een beschrijving van de temperatuur. Metingen uit het verleden zijn hierdoor vergelijkbaar met de huidige.
  • Weerkaart 25 januari 1990 (Bron: ECMWF)

    Zwaarste storm in decennia

    De storm van 25 januari 1990 wordt nog altijd beschouwd als een van de ergste in zeker honderd jaar.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over