Vrouw zoekt verkoeling bij fontein vanwege extreme hitte in portugal

Extreme hitte in april in Middellandse Zeegebied waarschijnlijker door klimaatverandering

08 mei 2023

Spanje, Portugal, Marokko en Algerije hadden eind april te maken met een enorme hittegolf met extreem hoge temperaturen. Deze records zijn door klimaatverandering zeker honderd keer waarschijnlijker geworden. Dit blijkt uit onderzoek van World Weather Attribution (WWA), een internationaal team van wetenschappers waar het KNMI deel van uitmaakt.

Vroege hittegolf

Een groot lagedrukgebied op de Atlantische oceaan stuwde in de laatste week van april hete woestijnlucht noordwaarts (figuur 1). Dit leidde tot extreem hoge temperaturen in delen van Zuidwest-Europa en Noord-Afrika (figuur 2). Temperaturen van 36,9°C tot zelfs 41°C waren niet eerder zo vroeg in het jaar hier voorgekomen. Naast de extreme temperaturen heerst er ook een intense droogte. Hitte en droogte versterken elkaar over het algemeen. We hebben de laatste jaren vaker gezien dat temperatuurrecords ruimschoots zijn verbroken, zoals in 2022 in het Verenigd Koninkrijk en in 2021 in het noordwesten van de Verenigde Staten en het westen van Canada. De versnelde opwarming van de aarde vergroot de kans op dit soort verpletterende records

Regionale effecten

Zowel temperatuurmetingen als klimaatmodellen laten een sterke toename in waarschijnlijkheid en intensiteit zien van zulke extreme hitte. In de modellen is de trend wel kleiner dan in de waarnemingen. Dat extreme hitte sneller toeneemt dan klimaatmodellen simuleren is een bekend probleem in de zomer in West-Europa. Het laat zien dat meer onderzoek nodig is om de regionale effecten van klimaatverandering te kunnen begrijpen.

Risico's van extreme hitte

Hittegolven zijn een van de meest dodelijke natuurrampen: elk jaar sterven er wereldwijd duizenden mensen door hittegerelateerde oorzaken. Veel van de slachtoffers zijn te voorkomen met hitteplannen en aanpassingen aan de steden die verkoeling geven. 

KNMI-klimaatbericht door Sjoukje Philip

kaart van Zuidwest-Europa en Noord-Afrika
Figuur 1. Animatie van de temperatuur (kleuren) en wind (contourlijnen) van 20 april tot 7 mei van dit jaar. De wind waait langs de zwarte contourlijnen van overwegend west naar oost en harder waar de lijnen dicht op elkaar zitten. Temperatuur op ongeveer 1,5 km hoogte, wind 5 km. Bron: KNMI/ECMWF
kaart van Zuidwest-Europa en Noord-Afrika
Figuur 1. Afwijking van de maximum temperatuur gemiddeld over 26-28 april 2023, ten opzichte van 1991-2020. De dikke zwarte rechthoek geeft het studiegebied weer. (Bron: ERA5-extended / WWA)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Winterstormen in Groot-Brittanniƫ en Ierland natter door klimaatverandering

    Klimaatverandering zorgt voor meer regen bij stormen in Groot-Brittanniƫ en Ierland. Dat blijkt u...

    22 mei 2024 - Klimaatbericht
  2. Antarctisch warmterecord verbrijzeld door atmosferische rivier

    Op 18 maart 2022 gebeurde er in het Antarctische binnenland iets bijzonders. Normaal is het er ze...

    17 mei 2024 - Klimaatbericht
  3. Door satelliet EarthCARE meer begrip van klimaatverandering

    Eind mei wordt satelliet EarthCARE gelanceerd. EarthCARE is uitgerust met geavanceerde instrument...

    15 mei 2024 - Nieuwsbericht
  4. Meer zon in de lente

    Het KNMI houdt bij hoeveel zonnestraling het aardoppervlak bereikt, en ook hoe lang de zon schijn...

    14 mei 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten