Nieuwsbericht

Trillingen aardbeving in kaart gebracht

11 november 2016

Na een aardbeving zijn de magnitude en de locatie snel bekend. Het KNMI brengt nu ook de trillingen aan het aardoppervlak in kaart, in een zogenaamde shakemap. Hiermee wordt het effect van een aardbeving aan het oppervlak duidelijk. De informatie uit de shakemap kan gebruikt worden voor betrokken instanties, organisaties of de belangstellende burger.

Een aardbeving veroorzaakt allerlei trillingen aan het oppervlak. In de seismologie meten we deze bodembeweging in grondversnelling (in m/s2), een maat voor het effect van een aardbeving. 

Het effect van een aardbeving aan het oppervlak wordt duidelijk

Afhankelijk van de afstand tot het epicentrum, de diepte én de magnitude van de aardbeving is de beving meer of minder voelbaar. Daarnaast maakt het uit of de ondergrond bestaat uit slappe klei of hard gesteente. Een shakemap geeft een goed beeld van de grond-versnelling en geeft de impact van de trillingen weer. Het KNMI publiceert shakemaps na een aardbeving, specifiek in Noord-Nederland, met een magnitude groter dan 2.0. 

Afzonderlijke metingen combineren

Een shakemap wordt gemaakt door afzonderlijke metingen van de seismologische meetstations te combineren met een zogenaamde Ground Motion Prediction Equation (GMPE). Deze beschrijving van de ondergrond is speciaal ontwikkeld voor Noord-Nederland. In die regio vinden de aardbevingen, als gevolg van de gaswinning, dicht onder het aardoppervlakte plaats. Hierdoor worden ook lichte bevingen in Noord-Nederland goed gevoeld. Ook ligt er in die regio een dicht netwerk aan seismologische meetstations, ruim honderd, waarmee de afgelopen jaren de nauwkeurigheid van de plaatsbepaling van aardbevingen is verbeterd.

Shakemap (%g) van de aardbeving bij Wirdum (Gr.) met magnitude 2,2 op 1 november 2016. ©KNMI

Melden van aardbeving

Het KNMI maakt geruime tijd gebruik van enquêteformulieren die mensen, die de aardbeving ervaren hebben, kunnen invullen. Op basis hiervan kan het KNMI al snel een eerste indicatie geven van de omvang van de aardbevingseffecten. Op termijn is het de bedoeling dat de informatie uit de enquêtes worden vergeleken met en geïntegreerd in de shakemap. 

De ruwe data van de shakemap na een aardbeving zijn te downloaden via het KNMI data portaal, die toegang geeft tot seismologische en akoestische data van het KNMI-netwerk. 

 

Het KNMI is het kennisinstituut in Nederland die seismologische en akoestische metingen verricht en onderzoek doet naar sterkte, impact en oorzaak van trillingen in de ondergrond en atmosfeer. Nationaal en ook internationaal door het beschikbaar stellen van data aan andere landen.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
  4. Koude januari met veel waarschuwingen voor gladheid

    Met een gemiddelde temperatuur van 2,5°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 3,6°C verl...

    30 januari 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten