Nieuwsbericht

Jaaroverzicht aardbevingen 2020

06 januari 2021

In 2020 waren er 90 aardbevingen in Nederland: 76 geïnduceerde (door gaswinning) en 14 tektonische (natuurlijke) aardbevingen. De meeste geïnduceerde aardbevingen vonden plaats in het Groningen-gasveld, 69 in totaal (figuur 1). In de afgelopen jaren is er een daling in het totaal aantal aardbevingen in Groningen zichtbaar.

Zwaarste beving bij Loppersum

Van de 69 geïnduceerde bevingen in het Groningen-gasveld hadden er 16 een magnitude groter dan 1,5 op de schaal van Richter (figuur 2). In 2019 waren dit er 85 waarvan 11 bevingen groter dan 1,5 magnitude. Bij Loppersum was op 14 juli de krachtigste geïnduceerde aardbeving van 2020 met een magnitude van 2,7 op de schaal van Richter. De zwaarste geïnduceerde beving ooit in Nederland gemeten was op 16 augustus 2012 in het Groningse Huizinge met een magnitude van 3,6. 

Omdat ons meetnetwerk rondom Groningen in de loop der jaren is uitgebreid, vergelijken we de bevingen met een magnitude boven de 1,5

Het seismisch meetnetwerk rondom Groningen is in de loop der jaren uitgebreid. Hierdoor kunnen steeds kleinere bevingen gedetecteerd worden. Om de aantallen aardbevingen door de jaren te kunnen vergelijken, worden in figuur 2 de bevingen met een magnitude boven de 1,5 weergegeven. Al deze aardbevingen zijn vanaf het begin van de aardbevingen in het Groningen-gasveld in 1991 gemeten, ook toen er nog met minder instrumenten gemeten werd. Figuur 2 laat een stijging in het aantal ten opzichte van 2018 en 2019 zien.

Seimisch moment

In 2020 is er minder seismische energie voorgekomen dan in 2019 en 2018

Naast het aantal en de magnitude van aardbevingen kan het verloop door de jaren beschouwd worden door naar de vrijgekomen energie bij een aardbeving te kijken. Figuur 3 laat de totale hoeveelheid seismische energie (het seismisch moment) voor het Groningen-gasveld zien. In 2020 is er minder seismische energie voorgekomen dan in voorgaande jaren. Dit komt doordat er, in tegenstelling tot 2018 en 2019, geen aardbevingen met een magnitude hoger dan 3,0 plaatsgevonden hebben. Het zijn namelijk de zwaarste bevingen waarbij de meeste energie vrijkomt.

Lees ook het jaaroverzicht weer en jaaroverzicht klimaat.

grafiek met totaal aantal geïnduceerde aardbevingen in het Groningenveld van 1991 t/m 202
Figuur 1: Aantal geïnduceerde aardbevingen in het Groningen-gasveld van 1991 t/m 2020. ©KNMI
grafiek met aantal geïnduceerde aardbevingen boven magnitude 1,5 in het Groningen-gasveld van 1991 t/m 2020
Figuur 2: Aantal geïnduceerde aardbevingen boven magnitude 1,5 in het Groningen-gasveld van 1991 t/m 2020. ©KNMI
grafiek met de hoeveelheid vrijgekomen seismische energie (het seismisch moment) in het Groningen-gasveld van 1991 t/m 2020.
Figuur 3: De hoeveelheid vrijgekomen seismische energie (het seismisch moment) in het Groningen-gasveld van 1991 t/m 2020. ©KNMI

Vijf natuurlijke bevingen bij Weert

Van de veertien natuurlijke aardbevingen zijn er dit jaar vijf bij Weert geweest. Daarvan vond de zwaarste met magnitude 2,0 op de schaal van Richter plaats op 14 augustus. De zwaarste tektonische aardbeving ooit in Nederland gemeten, was nabij Roermond met een magnitude van 5,8 op 13 april 1992.

Trillingen niet veroorzaakt door aardbevingen

Ook zijn er in 2020 trillingen waargenomen die niet veroorzaakt zijn door aardbevingen. De oorzaak hiervan is vaak een bron in de atmosfeer die laag frequent geluid (infrageluid) opwekt zoals een supersone straaljager of explosie. Hoewel sommige trillingen duidelijk door mensen gevoeld worden en door instrumenten gemeten, wordt de oorzaak niet altijd gevonden.

Geïnduceerde in het noorden en tektonische in het zuiden

De voornaamste oorzaak van geïnduceerde aardbevingen is gaswinning

In ons land komen zowel geïnduceerde als natuurlijke (tektonische) aardbevingen voor. Aardbevingen die het gevolg zijn van menselijke handelen, worden geïnduceerde aardbevingen genoemd en komen met name in het noorden voor. De voornaamste oorzaak van deze aardbevingen is gaswinning. Tektonische aardbevingen treden voornamelijk op in het zuiden van Nederland en komen voort uit de natuurlijke bewegingen van de aardkorst ook wel platentektoniek genoemd. Sinds 1911, het begin van de metingen, zijn er 5580 aardbevingen geweest in Nederland en omgeving: 4123 geïnduceerde en 1457 tektonische aardbevingen.

2020       
Totaal aantal aardbevingen  90
Totaal aantal geïnduceerde aardbevingen 76
Totaal aantal geïnduceerde aardbevingen Groningen-gasveld 69
Totaal aantal natuurlijke aardbevingen 14

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Water vraagt meer ruimte in stad van de toekomst

    Nu met de herfst het natste seizoen van het jaar is aangebroken, zien we de straten weer vaker on...

    19 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  2. KNMI-klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden

    Geert Jan van Oldenborgh (59) is dinsdag 12 oktober overleden. De bijdrage van Geert Jan aan de k...

    14 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  3. KNMI-Global geeft impuls aan samenwerking met ontwikkelingslanden

    96 procent van alle rampen wereldwijd zijn gerelateerd aan (extreme) weersomstandigheden, aldus d...

    13 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  4. Graaddagen in gasjaar 2021

    Gedurende het gasjaar, dat loopt van 1 oktober tot en met 30 september, berekent het KNMI dagelij...

    12 oktober 2021 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten