Jaaroverzicht aardbevingen 2025

Geïnduceerde aardbevingen zijn het gevolg van menselijk handelen, vaak is gaswinning de oorzaak. In het Groningenveld treden de meeste geïnduceerde aardbevingen op, ondanks dat de gaswinning gestopt is. In totaal waren er 31 aardbevingen in het Groningenveld (figuur 1), waarvan 6 met een magnitude van 1,5 of hoger. Bevingen van 1,5 of hoger zijn altijd gemeten, ook toen het seismisch netwerk nog minder dicht was. Hiermee kan de ontwikkeling van de seismiciteit over de jaren gevolgd worden. Het aantal aardbevingen van 1,5 en hoger bleef gelijk aan 2024 (figuur 2).  

Hoewel de kans op zware aardbevingen na het stoppen van de gaswinning afneemt, kunnen deze nog steeds optreden. Bij Zeerijp was de op twee na zwaarste aardbeving in het Groningenveld op 14 november met een magnitude van 3,4. Deze beving werd gevolgd door twee naschokken. Een paar uur na de hoofdschok trad een naschok met een magnitude van 2,1 op en 19 november was er nog een naschok met een magnitude van 1,0. De aardbevingen zijn in detail onderzocht en de resultaten hiervan gepubliceerd in een rapport. Bij zware bevingen komt de meeste energie vrij. Dit is terug te zien in het seismisch moment, een maat voor de vrijgekomen energie, in figuur 3.

Bij Warffum is op 18 mei een voelbare aardbeving opgetreden met een magnitude van 2,1. Ook deze beving is verder onderzocht, omdat de locatie op de grens van het Warffum en Groningen gasveld ligt. Het bleek niet mogelijk te bepalen aan welk gasveld deze beving toegekend moet worden, het Warffum gasveld of het aquifer van het Groningenveld.

Natuurlijke aardbevingen treden op langs tektonische breuken in het zuiden van Nederland. Bij de BES-eilanden komen ook natuurlijke aardbevingen voor. De breuken zijn het gevolg van de platentektoniek. Hierbij wordt voortdurend spanning in de ondergrond opgebouwd, die zo nu en dan door aardbevingen langs bestaande breuken ontladen wordt. In Limburg waren er 24 natuurlijke bevingen. Rond de BES-eilanden waren dit er 93. De zwaarste aardbeving bij Saba en St. Eustatius vond plaats op 27 oktober en had een magnitude van 6,6. De zwaarste aardbeving in zuidelijk Nederland trad op bij Kerkrade op 3 januari en had een magnitude 2,4. Het aantal natuurlijke aardbevingen in Limburg is hoger dan vorig jaar, toen waren het er 7. Dit komt mede door een kleine aardbevingszwerm bij Heerlen en meerdere bevingen bij Herten.

Naast onderzoek aan aardbevingen zijn er ook wetenschappelijke studies in het toonaangevende Nature gepubliceerd over de Nyiragongo-vulkaan in de Democratische Republiek Congo en asteroïde 2023CX1 boven Frankrijk. Dergelijke studies gebruiken vaak metingen van het International Monitoring System (IMS) dat voor de verificatie van het kernstopverdrag geplaatst is. Het KNMI is hier het Nationale Data Centrum voor. De decennia lange geluidsmetingen van het IMS zijn ook gebruikt om temperatuurveranderingen in de diepe oceaan te meten. Instortende ijsbergen op Antarctica kunnen ook in detail gemonitord worden met seismo-akoestische metingen.

Lees ook het jaaroverzicht weer en de klimaatstreepjescode 2025. De staat van ons klimaat 2025 verschijnt donderdag 29 januari.